بررسي ميزان تغييرات غلظت گازهاي دي اكسيد سولفور و دي اكسيد نيتروژن موجود در هواي مناطق صنعتي با استفاده از سنجش ازدور و GIS - مطالعه موردي: كارخانه ذوب مس خاتون آباد، استان كرمان

در اين پژوهش آلودگي هواي ايجاد شده توسط كارخانه ذوب مس خاتون‌آباد و تعيين شعاع تأثير آن با استفاده از داده‌هاي سنتينل 5 پي (Sentinel-5P) در سامانه گوگل ارث انجين مورد بررسي قرار گرفته است. داده‌هاي مربوط به ميانگين گازهاي دي‌اكسيد سولفور و دي‌اكسيد نيتروژن با استفاده از سامانه گوگل ارث انجين در محدوده 50 كيلومتري از كارخانه و در بازه‌ي زماني يك‌روزه، هفت روزه، چهارده روزه، يك‌ماهه، دوماهه، سه‌ماهه، شش‌ماهه، دوازده ماهه و سي‌ماهه از ماه دسامبر2020 براي ارزيابي غلظت آلودگي در روزهاي سرد سال و در بازه‌هاي زماني مشابه از ماه ژوئن 2021 به‌منظور ارزيابي غلظت آلودگي در روزهاي گرم سال به‌دست آمد. تحليل اين داده‌ها براي تعيين بازه‌هاي زماني مؤثر و ميزان غلظت تجمعي آن‌ها با استفاده از روش آماري - مكاني تحليل لكه داغ صورت گرفته است. نتايج حاصل از تحليل لكه داغ تصاوير مربوط به گاز دي‌اكسيد نيتروژن نشان مي‌دهد كه در بازه‌هاي زماني دو هفته تا دو ماهه در ماه‌هاي سرد سال لكه داغ نشانگر وجود گاز دي‌اكسيد نيتروژن در جو مستقر در بالاي كارخانه است. اما در بازه‌هاي سه‌ماهه، شش‌ماهه، يك‌ساله و سي‌ماهه در ماه‌هاي سرد لكه داغ به سمت شمال غرب و در فاصله دورتر از كارخانه مشاهده مي‌شود. همچنين تصاوير مربوط به ماه ژوئن در اطراف كارخانه مورد مطالعه روند مشابهي را نمايان مي‌سازد. نتايج حاصل از تحليل لكه داغ تصاوير مربوط به گاز دي‌اكسيد سولفور نشانگر مقدار زياد غلظت اين گاز در اطراف كارخانه است و تصاوير با بازه‌هاي زماني يك ماهه و طولاني‌تر قادر به ارائه اطلاعات دقيق‌تر و منطقي‌تر در مورد ميزان غلظت گاز دي‌اكسيد سولفور هستند. باتوجه به نتايج به‌دست آمده فعاليت اين كارخانه مي‌تواند دليلي بر افزايش ميزان غلظت گاز دي‌اكسيد سولفور باشد كه شعاع حدود 4 تا 6 كيلومتري و مساحت حدود 10700 هكتار در اطراف كارخانه را تحت تأثير قرار داده است. نتايج اين تحقيق مي‌تواند كارشناسان محيط زيست و محققين را در استفاده و تفسير بهتر از داده‌هاي ماهواره سنتينل 5 پي در ارزيابي آلودگي هوا در مناطق صنعتي در بازه‌هاي زماني متفاوت با درك بهتري از ميزان پراكنش هر گاز در فصول گرم و سرد سال و در هر بازه زماني ياري رساند.