آيندۀ ما و فرهنگ ما

توجه به آيندۀ فرهنگ ضمن آنكه از مقوله‌هاي چالش ‌برانگيز محسوب مي‌شود، پرداختن به آن را نيز ضروري مي‌كند، چنانكه سرنوشت فرهنگ با سرنوشت انسان گره خورده است و بر اهميت آيندۀ بشري تأكيد مي‌كند. زيرا نزاع انسان با خود و تباهي و دورشدن از اصل انساني خود آينده او و فرهنگ را تباه مي‌كند. در اين نوشتار مراد از فرهنگ، فرهنگ بالذات است و نه تجربۀ مادي آن كه به تمدن تعبير مي‌شود. تفحص در واژگان به‌ويژه تناظر واژگاني ادبيات زبان فارسي با ساير زبان‌ها روشن مي‌كند كه «Kulture» به‌عنوان واژۀ متناظر با واژۀ فرهنگ در ادبيات فارسي مفهومي است كه نمي‌تواند مسئلۀ آينده و سرنوشت فرهنگ را در بر گيرد. اين تفاوت واژگاني مي‌تواند نشان از جهان‌بيني‌هاي متفاوت فرهنگ‌هاي مختلف چون فرهنگ شيعي-ايراني يا فرهنگ مسيحي-اروپايي داشته باشد كه نه‌تنها هركدام بنا به مقتضيات خود براي انسان آينده‌اي ديگر رقم مي‌زنند كه مي‌توانند بر آيندۀ فرهنگ خود نيز تأثيرگذار باشند.