مطالعۀ زمينه‌اي قاچاق حيات‌وحش در ايران (مطالعۀ موردي: بازار پرندگان خليج‌فارس تهران)

هدف پژوهش حاضر، مطالعۀ زمينه‌اي قاچاق حيات‌وحش در بازار پرندگان خليج‌فارس تهران است. رويكرد اين مطالعه «كيفي»، روش پژوهش «نظريۀ داده‌بنياد» و ابزار گردآوري داده‌ها، «مصاحبۀ عميق نيمه‌ساختاريافته» بود. پس از شناسايي گروه‌هاي گرودار اصلي، به كمك روش نمونه‌گيري هدفمند با 23 نفر از آنها (12 فروشنده و 11 خريدار) تا زمان دستيابي به «حداكثر تنوع در پاسخ‌ها» و «اشباع نظري» مصاحبه شد. پس از پياده‌سازي كامل متن مصاحبه‌ها و سه مرحلۀ كدگذاري باز، بسته و محوري صورت گرفت.برون‏داد كدهاي محوري در قالب شرايط علي شامل «سرگرمي و لذت‌جويي»، «اداي سنت»، «تفاخر و ثروت‏نمايي» «آزمايش و پژوهش علمي»، «واسطه‌گري براي قاچاق» و «مصرف دارويي» بود. شرايط مداخله‌گر «باورهاي خرافي»، «تبليغات» و «تقليد از ديگران» و شرايط زمينه‌اي «قبح‌زدايي و مشروعيت‌بخشي اجتماعي و اخلاقي»، «اجرانكردن عملي قوانين و مقررات محيط‌زيست»، «فقر و بي‌كاري»، «بي‌تفاوتي و مسخ فردي و جمعي» و «ناآگاهي از عواقب قاچاق حيات‌وحش» شناسايي شد. همچنين راهبردهاي مقابله‌اي «آموزش و فرهنگ‌پروري»، «تشديد نظارت‌هاي قانوني»، «ارائۀ فرصت‌هاي اشتغال جايگزين به فروشندگان» و «ارائۀ سازوكارهاي لازم براي تجارت قانوني با اهداف مجاز» تعيين و پيش‏بيني شد. پيامدهاي مقابله با قاچاق حيات‌وحش شامل «حفاظت از تنوع زيستي»، «بازيابي كرامت و شأن انساني متخلفان» و «رعايت حقوق حيوانات» خواهد بود. درنهايت، يافته‌هاي پژوهش در قالب مدل پارادايمي، ارائه شد.