موانع گزارش دهي خطاهاي دارويي در پرستاران بيمارستان هاي آموزشي شهر گرگان در سال 1401

مقدمه و هدف: داروها رايج‌ترين مداخله‌ي درماني هستند. استفاده‌ي ايمن از دارو و وجود فرايندهايي براي بهبود ايمني دارو از اهميت زيادي برخوردار است. ازآنجايي‌كه پرستاران نقش اصلي را در اجراي دستورات دارويي دارند، در ارتقاي ايمني و كاهش آسيب‌هاي دارويي به بيماران نيز نقش حياتي دارند؛ لذا، اين مطالعه با هدف تعيين موانع گزارش‌دهي خطاهاي دارويي در پرستاران بيمارستان‌هاي آموزشي شهر گرگان انجام شد.روش كار: در اين مطالعه‌ي مقطعي، 340 نفر از پرستاران بيمارستان‌هاي آموزشي شهر گرگان در سال 1400 به‌روش طبقه‌اي تصادفي‌شده وارد مطالعه شدند. ابزار جمع‌آوري داده‌ها چك‌ليست اطلاعات دموگرافيك و پرسش‌نامه‌ي‌ معتبر موانع گزارش‌دهي خطاهاي دارويي بود. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار آماري SPSS-16 و روش‌هاي آمار توصيفي و آزمون‌هاي ولموگروف‌ اسميرنوف، ضريب هم‌بستگي اسپيرمن، من‌ويتني و كروسكال‌‌واليس و در سطح معناداري 0.05 تحليل شدند.يافته‌ها: ميانگين سني پرستاران 7.36 ± 33.11 سال بود و 290 نفر (85.3 درصد) از شركت‌كنندگان زن بودند. ميانگين امتياز موانع گزارش‌دهي در حيطه‌ي «ترس از عوامل مديريتي» بالاتر از ساير حيطه‌ها (0.50 ± 3.20) بود و سپس، حيطه‌هاي «ترس از عواقب گزارش‌دهي» (0.35 ± 3.17) و «عوامل مربوط به فرايند گزارش‌دهي» (0.63 ± 2.87) در مراتب بعدي قرار داشتند. بيشترين ميانگين در حيطه‌هاي «ترس از عواقب گزارش‌دهي»، «عوامل مربوط به فرايند گزارش‌دهي» و «ترس از عوامل مديريتي»، به‌ترتيب مربوط به «ايجاد مسائل قضايي» (1.11 ± 3.94)، «واضح نبودن تعريف اشتباه دارويي» (1.05 ± 3.54) و «نامتناسب بودن واكنش مسئولان با اهميت اشتباه» (0.96 ± 3.75) بود. بخش خدمتي با نمره‌ي كلي موانع گزارش‌دهي خطاهاي دارويي (0.020 = P-Value) و حيطه‌ي ترس از عوامل مديريتي  (0.017 = P-Value) ارتباط معناداري داشت، به‌طوري كه موانع گزارش‌دهي خطاهاي دارويي در پرستاران بخش اورژانس بالاتر از ساير بخش‌ها بود.نتيجه‌گيري: در بين تمام موانع گزارش‌دهي، «ترس از مسائل قضايي» بالاترين امتياز را كسب كرده بود. با توجه به وجود عواملي مانند ترس از مسائل قضايي و واكنش نامناسب مسئولان بيمارستان، تعريف فرايند گزارش خطا و نحوه‌ي رسيدگي به خطاهاي دارويي و آموزش مديران بيمارستان در خصوص رفتار با فرد خاطي، پيشنهاد مي‌شود.