تبيين سناريوهاي اثرگذاري رهيافت رشد هوشمند بر پايداري سكونتگاه‌هاي روستايي، مطالعۀ موردي: شهرستان جيرفت

رهيافت رشد هوشمند نقش بسيار مهمي در توسعۀ پايدار روستايي دارد؛ ازاين‌رو تدوين سناريوهايي كه زمينۀ تحقق رشد هوشمند سكونتگاه‌هاي روستايي شهرستان جيرفت را فراهم مي‌سازد، بايد موردتوجه قرار گيرد. در پژوهش حاضر تلاش شده با مشاركت مديران و مسئولان و خبرگان دانشگاهي، پيشران‌هاي كليدي تأثيرگذار بر رشد هوشمند سكونتگاه‌هاي روستايي شهرستان جيرفت شناسايي و درنهايت سناريوهاي مؤثر بر شكل‌گيري رشد هوشمند سكونتگاه‌هاي روستايي تدوين شود. پژوهش ازنظر هدف كاربردي و ازنظر روش پژوهش، توصيفي-تحليلي است. روش گردآوري داده‌ها و اطلاعات به‌صورت كتابخانه‌اي، اسنادي و پيمايشي (مصاحبه) بود. با بررسي منابع علمي 57 عامل تأثيرگذار بر رشد هوشمند سكونتگاه‌هاي روستايي شناسايي شد كه در 4 بُعد دسته‌بندي شدند و درمجموع 30 نفر، شامل مديران سازمان‌هاي مرتبط و متخصصان دانشگاهي، مصاحبه انجام شد. تجزيه‌وتحليل داده‌ها مبتني بر تكنيك‌هاي آينده‌پژوهي بود؛ ازجمله تحليل ساختار، تحليل اثرات متقابل (نرم‌افزارهاي ميك‌مك و سناريوويزارد). نتايج نشان داد 35 سناريو با سازگاري ضعيف و تنها يك سناريو در حالت سازگاري قوي و پايدار (ناسازگاري صفر) قرار دارد. سناريوي اول كه يك سناريو با جهت مثبت است، داراي مجموع امتياز اثر متقابل 446 و ارزش سازگاري 5 است؛ درحالي‌كه سناريوي دوم كه سناريوي نامطلوب است، مجموع امتياز اثر متقابل 93- و ارزش سازگاري 1- دارد. سناريوي سوم (پابرجا) نيز داراي ارزش سازگاري 3 بود و با امتياز مجموع اثر متقابل 42 مي‌تواند از سناريوهاي محتمل براي آيندۀ تحولات كالبدي- فضايي روستايي باشد.