معناداري زمين: روشي معرفت‌‌شناسانه در ژئومورفولوژي شناختي

معناشناختي از مباحث جديد در زبان‌‌شناختي است كه در عصر ما به ‌عنوان يك روش كاربردي گسترش يافت. تفسير نشانه‌هاي جغرافيايي كه به‌وجودآورندۀ فضا شناخته مي‌‌شوند، از جمله قلمرو معنا‌‌شناختي در ژئومورفولوژي شناختي است. اسپيرن (1998) در كتابش «زبان منظر»، ناخواسته معناشناختي را وارد مباحث جغرافيايي كرد. وي «معناداري زمين» را به ‌صورت يك الگوي معرفتي وسيع‌تر از آنچه تاكنون در ژئومورفولوژي متداول بود، در اختيار ما گذاشته است. در اين شيوه، چشم‌‌اندازهاي جغرافيايي، متني نانوشته از پديده‌‌ها هستند كه جمله‌‌ها و پاراگراف‌‌هايي در نظر گرفته مي‌‌شوند و براي ساكنان خود الگوهاي معنايي متعددي را تعريف مي‌‌كنند. پژوهش حاضر با روش «تحليل متن» انجام شد. هدف اين پژوهش، مقايسۀ تفاوت ديدگاه تأويلي با ديدگاه رايج (پوزيتيويسمي) در ژئومورفولوژي است؛ از اين‌رو براي تحقق اين هدف با انتخاب و تحليل آثار پنج تن از شخصيت‌‌هاي تأثيرگذار در فلسفه، علوم ‌‌زمين و ژئومورفولوژي به كالبدشكافي فلسفۀ قلمرو نسبت معنا و ماده و تباين آن با علوم تجربي مي‌‌پردازد. نتايج حاصل نشان مي‌‌دهد:- جغرافياشناختي با شيوه‌‌هاي متداول در شناخت‌‌شناسي فعلي، امكان‌پذير نبوده و اين شيوه‌‌ها خود سبب جدايي قلمروهاي گوناگون اين رشته در عصر ما شده است.- روش‌‌شناختي معناداري زمين، افق‌‌هاي جديدي از فهم را براي پژوهشگران جغرافيا به ارمغان مي‌‌آورد كه با روش‌‌هاي متداول امكان‌پذير نيست.- معناداري زمين به ما مي‌‌آموزد دمكراتيك‌شدن معرفت و نفي استبداد علمي عصر كنوني، كليد فهم بسياري از مشكلات امروزي است.