ارزيابي ساختار اكولوژيكي فضاي سبز با رويكرد سيماي سرزمين(مطالعۀ موردي: شهر صومعه‌سرا- گيلان)

متريك سيماي سرزمين معمولاً گسترده‌ترين و متنوع‌ترين اندازه‌گيري از معيار مكاني است. بيشتر اين معيارها به‌طور خاص براي مطالعات شهري با تمركز بر الگوهاي فضايي مانند تراكم، پراكندگي/فشردگي، مركزيت، تركيب كاربري زمين، اتصال، يا دسترسي توسعه داده شده‌اند. پژوهش حاضر از نظر هدف كاربردي و از نظر روش توصيفي- تحليلي و مبتني بر داده‌هاي سنجش‌ازدور است. در اين تحقيق ابتدا نقشه‌هاي كاربري زمين مربوط به سال 2014 و 2021 با استفاده از تصاوير ماهواره لندست و استفاده از نرم‌افزار ENVI 5.3 به روش طبقه‌بندي نظارت شده در 4 كلاس فضاي شهري انسان‌ساخت، مزارع، باغات، زمين‌هاي باير تهيه شد كه تغييرات اكولوژيكي فضاي سبز منطقۀ مورد مطالعه را در يك دورۀ 7 ساله نشان مي‌دهد. سپس تغييرات كاربري زمين‌هاي منطقه به كمك آرك جي.آي.اس آماده‌سازي شدند و درنهايت با استفاده از نرم‌افزار Fragastas مورد تجزيه‌وتحليل قرار گرفتند. يافته‌هاي پژوهش بيانگر اين است كه فضاي سبز در شهر صومعه‌سرا در حال كاهش و تبديل‌شدن به فضاي انسان ساخت است كه ساخت‌وساز‌هاي بي‌رويه تأثيرهاي مهمي روي ساختار اكولوژيك منطقه داشته است كه درنتيجۀ آن فضاهاي سبز و باير به كاربري مسكوني تبديل شده‌اند كه بيشترين ميزان تبديل كاربري فضاي سبز به كاربري انسان‌ساخت و سپس كاربري باير بوده است. نتايج به‌دست‌آمده از سنجه‌هاي سيماي سرزمين بيانگر اين است كه لكه‌هاي فضاهاي سبز صومعه‌سرا از سال 2014 تا 2021 تعداد لكه‌هاي بيشتر شده كه نشانگر خُردشدگي و وجود اختلال در سيماي سرزمين است و مساحت لكه‌ها كم شده و تراكم حاشيه بيشتر شده است. لكه‌هاي بزرگ فضاهاي سبز سال 2014 جاي خود را به لكه‌هاي كوچك‌تر با ارزش اكولوژيكي پايين‌تر داده و ارتباط بين لكه‌هاي فضاهاي سبز قطع شده است.