امكان‌سنجي كاربرد كمپوست ضايعات درخت خرما در بستر كشت نشاء گوجه‌فرنگي در شرايط گلخانه

گوجه‌‌فرنگي از مهم‌ترين گياهان زراعي است كه كشت آن به‌صورت نشايي است. انتخاب بستر كشت اقتصادي و مطلوب براي توليد نشاء با كيفيت اهميت دارد. بنابراين به‌منظور استفاده از كمپوست‌ توليدشده از ضايعات هرس درخت خرما (برگ و دمبرگ) به‌عنوان بستر توليد نشاء گوجه‌فرنگي در شرايط گلخانه‌اي، آزمايشي در قالب طرح كاملاً تصادفي با پنج تيمار شامل انواع بسترهاي كاشت در سه تكرار در سال زراعي 99-1398 در گلخانه پژوهشي مؤسسه تحقيقات خاك و آب اجرا شد. تيمارها (بسترهاي كاشت) شامل: 1) كمپوست توليدشده از ضايعات هرس درخت خرما (پالم‌پيت) (PP)، 2) پيت‌ماس (PM)، 3) كوكوپيت (CP)، 4) مخلوط پالم‌پيت و پيت‌ماس (PP+PM)، و 5) مخلوط كوكوپيت و پيت‌ماس (CP+PM) بود. پس از كشت نشاء گوجه‌فرنگي داده‌برداري و ميزان جذب عناصر گياه و شاخص‌هاي رشد گياه در انتهاي دوره رشد اندازه‌گيري شده و تجزيه آماري نتايج با نرم‌افزار SAS به همراه تحليل و بررسي اقتصادي انجام شد. بررسي آماري نتايج تجزيه گياه (نشاء گوجه‌فرنگي) نشان داد بيش‌ترين غلظت نيتروژن، فسفر و پتاسيم (1/47 درصد نيتروژن، 0/18 درصد فسفر و 2/83 درصد پتاسيم) به‌ترتيب در تيمارهاي پيت‌ماس، تركيب كوكوپيت و پيت‌ماس و پالم‌پيت مشاهده شد كه نسبت به بقيه تيمارها در سطح يك درصد معني‌دار شد. از نظر ارتفاع، نشاء گوجه‌‌فرنگي بهترين تيمار پيت‌ماس (8/34 سانتي‌متر) بود و تيمار پالم‌پيت (7/56 سانتي‌متر) و تركيب پالم‌پيت و پيت‌ماس (7/56 سانتي‌متر) مشتركاً در رده دوم قرار گرفتند. كم‌ترين ارتفاع نشاء از تيمار كوكوپيت (5/37 سانتي‌متر) بدست آمد. بيش‌ترين طول ريشه (8/69 سانتي‌متر) مربوط به تيمار پالم‌پيت + پيت‌ماس و كم‌ترين مقدار آن (6/62 سانتي‌متر) در تيمار كوكوپيت بود و اختلاف اين دو تيمار در سطح يك درصد معني‌دار شد. مقايسه اقتصادي انواع بسترهاي كشت در پژوهش حاضر نشان داد كه هزينه هر ليتر پالم‌پيت مناسب توليد داخل نسبت به كوكوپيت 50 درصد و نسبت به پيت‌ماس 100 درصد ارزان‌تر تمام مي‌شود و مي‌تواند به‌عنوان جايگزين كوكوپيت و پيت‌ماس وارداتي در نشاءكاري گوجه‌فرنگي استفاده شود.