بررسي و تبيين مولفه‌هاي شناختي و تاثير آن بر تاب‌آوري اجتماعي شهروندان درشرايط بحران (مورد مطالعه: شهر بيرجند)

تاب‌آوري به معناي فرصت‌سازي از تهديدات است و مقوله‌اي است كه در سطوح فردي، نهادي، اجتماعي، ملي، منطقه‌اي و جهاني قابل بررسي است. تاب‌آوري به معناي بازگشت به حالت اوليه نيست بلكه با فرصت‌سازي از تهديدات به دنبال دستيابي به شرايطي مطلوب‌تر از وضعيت پيشين است. تاب‌آوري اجتماعي با تأكيد بر تحقق «پايداري اجتماعي» در برابر سوانح و رويدادهاي ناخواسته، از يك سو بر شكل‌گيري و حفظ گروه‌هاي ‌اجتماعي و جوامع محلي و از سوي ديگر، به فرايند بازتواني بعد از سوانح از طريق ارتقاي سرمايه اجتماعي مي‌پردازد و به ارتقاي سطح دانش وآگاهي، همبستگي، مقاومت و پايداري و افزايش مشاركت جامعه انساني در امر بازسازي و شكل‌گيري پيوندهاي ‌اجتماعي كمك مي‌كند. تاب‌آوري اجتماعي از مسائلي است كه در طول ساليان اخير در جوامع مختلف به‌خصوص در جوامع شهري بسيار بر آن تاكيد شده است. در مسير پايداري و تاب‌آوري جامعه انساني، مولفه‌هاي شناختي و ذهني مي‌توانند نقش بسيار مهمي را ايفا مي‌كنند. بنابراين هدف اصلي بررسي مولفه‌هاي شناختي موثر بر تاب‌آوري اجتماعي در بين شهروندان شهر بيرجند مي‌باشد. روش تحقيق پيمايشي مي‌باشد و داده‌ها با استفاده از پرسش‌نامه به دست آمده است. جامعه آماري، كليه شهروندان بيرجندي 18 سال و بالاتر در نظر گرفته شده‌اند كه تعداد 400 نفر بر اساس فرمول كوكران و به شيوه نمونه‌گيري خوشه‌اي چندمرحله‌اي انتخاب شده‌اند. نتايج نشان مي‌دهد بين تاب‌آوري اجتماعي و مولفه‌هاي شناختي رابطه معناداري وجود دارد. تحليل رگرسيوني نشان داد مولفه‌هاي شناختي و ابعاد آن (0.561) درصد واريانس تاب‌آوري اجتماعي در شرايط بحران را تبيين مي‌كنند. بيشترين تاثيرات مستقيم را به ترتيب ادراك(0.745) و تفكر و نگرش جمعي(0.540) بر تاب‌آوري اجتماعي شهروندان داشته‌اند. در نهايت به منظور آزمون كلي و جزئي الگوي نظري از مدلسازي معادلات ساختاري بهره‌گرفته شد كه پس از تحليل مورد نظر، شاخص‌هاي با ضريب برازش بالا، نشانگر حمايت خوب داده‌ها از مباني نظري تحقيق بود.