بررسي فعاليت زمين‌ ساختي‌ با استفاده از شاخص هاي ريخت زمين ‌ساختي در حوضه‌هاي آبريز حومه شمال شرق استان تهران با رويكرد مديريت بحران

مخاطرات زمين‌ شناسي، ازجمله بلاياي طبيعي است كه بي‌توجهي به آن خسارات جبران‌ناپذيري را به دنبال خواهد داشت. همه‌ساله در كشور ما ايران، به علت موقعيت جغرافيايي و تكتونيك فعال آن، همواره شاهد مخاطرات زياد با تلفات بالايي روبرو بوده و هستيم. در اين مقاله، به بررسي زمين‌ساخت فعال نسبي حوضه‌هاي آبريز جنوب شرقي البرز مركزي از طريق تحليل‌ شاخص‌هاي مورفومتري پرداخته شد و نتايج حاصل از اين ارزيابي‌ها را به‌صورت شاخص نسبي فعاليت‌هاي تكتونيكي (Iat) ارائه و براي برآورد تكتونيك فعال از نقشه‌هاي توپوگرافي و نقشه‌هاي زمين‌شناسي و DEM استفاده شد. همچنين براي تشكيل حوضه‌ها بر روي منطقه موردمطالعه از نرم‌افزار Arc GIS بر پايه داده‌هاي حاصل از مدل رقومي ارتفاعي استفاده‌شده است. نتايج بررسي اين ويژگي‌ها باهم نشان مي‌دهد سطح فعاليت نسبي تكتونيكي منطقه موردمطالعه به سه رده فعاليت نسبي تكتونيكي خيلي بالا، بالا و نسبتاً بالا تقسيم‌بندي شده است. هرچه به سمت خاور و نيز به سمت شمال باختر منطقه كه ارتفاعات شهر تهران را شامل مي‌شود، حركت كنيم فعاليت تكتونيكي افزايش مي‌يابد و نقشه پهنه‌بندي شده آبرفت‌هاي منطقه نشان مي‌دهد كه بالاآمدگي در عرض‌هاي بالا رخ‌داده و رسوبات را در بستر سنگ كف رودخانه به سمت عرض‌هاي پائين حركت داده است و اين امر ناشي از بالابود تكتونيك فعال نسبي در عرض‌هاي بالاي منطقه است. ازاين‌رو تحليل مخاطرات حوضه‌هاي آبريز در اين ناحيه همواره لازم و ضروري است؛ زيرا بر اساس آن مي‌توان در تصميم‌گيري‌ها و اولويت‌بندي اقدامات مديريت بحران، گام‌هاي اساسي را برداشت.