بررسي اقتصادي مهاجرت زنبورداران با استفاده از رهيافت ابركارايي: مطالعه موردي: شهرستان رودسر

شهرستان رودسر، به ‏لحاظ شرايط بوم ‏شناختي و تنوع بالاي گياهي، از توان مناسب در زمينه زنبورداري برخوردار است. زنبورداري، نسبت به ساير فعاليت‌هاي كشاورزي، به سرمايه كمتر و زمين محدودتري نياز دارد. با اين همه، زنبورداران عموماً از درآمد نسبتاً پايين‌تري برخوردارند و لازم است براي افزايش توليد و درآمد آنها تدابيري انديشيده شود. مطالعه حاضر با هدف بررسي كارآيي فني واحدهاي زنبورداري شهرستان رودسر انجام شد و گردآوري داده‌هاي پژوهش با استفاده از روش نمونه‌گيري تصادفي به‏ صورت حضوري و با تكميل پرسشنامه از 150 زنبوردار در سال 1399 صورت گرفت. براي شناسايي داده‌هاي پرت  (Outliers)در مجموعه داده‌ها از روش ابر داده (Data Cloud)بهره گرفته شد. همچنين، براي تشخيص آزمون نوع بازده نسبت به مقياس، از روش بوت‏استرپ و براي تخمين كارآيي فني نسبت به مرز گروهي نيز از مدل تحليل پوششي داده‌ها (DEA) استفاده شد؛ سرانجام، براي رتبه بندي واحدهاي مورد مطالعه، از مدل ابركارآيي بهره گرفته شد. بر اساس نتيجه آزمون‌هاي كولموگروف- اسميرنوف و من‌ويتني، زنبورداراني كه كوچ مي‌كنند، نسبت به زنبور‌داراني كه كوچ نمي‌كنند (ساكن)، به ‏طور ميانگين، از ابركارآيي بالاتري برخوردارند. نتايج كارآيي فني نيز نشان داد كه با استفاده از نهاده‌هاي فعلي، امكان افزايش توليد عسل براي زنبورداراني كه كوچ مي‏كنند (مهاجر)، به ميزان 26.6 درصد و براي زنبورداراني كه كوچ نمي‌كنند (ساكن)، به ميزان 34.7 درصد وجود دارد. در پايان، از آنجا كه برخي از كشاورزان و باغداران، به ‏علت ناآگاهي از اهميت گرده ‏افشاني زنبور عسل، اجازه استقرار كندوهاي زنبورداران در مزارع و باغ هاي خود را نمي‏دهند، در قالب يك پيشنهاد، شايسته است كه دولت و يا سازمان هاي غيردولتي، با انجام فعاليت‌هاي فرهنگي و ترويجي، گام‌هايي مؤثر در راستاي آگاهي‏ بخشي بدين دسته از كشاورزان و باغداران در اين زمينه بردارند.