«مرگ» در انديشۀ ابوالحسن عامري (با نگاهي به جايگاه تاريخي آن)

«مرگ» بعنوان يكي از قطعي ترين وقايع و يقيني ترين امور در زندگي انسان، همواره مورد توجه انديشمندان مختلف بوده و بويژه فيلسوفان جديد در بحث معناي زندگي، بدان توجهي خاص نشان داده‌اند. ابوالحسن عامري ازجمله انديشمندان در سنت اسلامي است كه ديدگاهش درباره مرگ از حيث تاريخي اهميت بسيار دارد. توجه عمده عامري درباره مرگ به «روح حسي» معطوف است و مرگ را به زوال روح حسي از بدن تعريف ميكند. او روح حسي را حلقه واسط ميان نفس (بعنوان امر مجرد) و بدن (بعنوان امر مادي) ميداند كه هنگام مرگ بهمراه بدن زائل ميشود، اما نفس ناطقه از بين نميرود. ميتوان گفت او در مجموع رويكردي طبي به مسئلۀ مرگ داشته و در عين حال، از متون ديني نيز تأثير پذيرفته است. عامري از حيث فلسفي و ديني، با ديدگاه معتزله دربارۀ مرگ مخالفت كرده و براي فهم عميقتر مرگ، از تنظير و واژه «نزع» بهره برده است. او دلايلي نيز براي ناميرايي نفس ارائه كرده و در كنار آن، از «رؤيت» و انواعي كه براي آن قائل است، براي فهم عميقتر مرگ بهره ميگيرد. عامري ترس از مرگ را يكي از موانع فهم عميق مرگ دانسته و براي مواجهه دقيقتر با اين مسئله، توجه به لذايذ در حد ضرورت، عنايت به عالم نوراني و تغيير نگرش نسبت به مرگ را ضروري ميشمارد. عدم ورود به بحث انواع مرگ و بويژه مرگ ارادي را ميتوان از نقاط ضعف بحث عامري دربارۀ مرگ دانست.