كاربست مطالعه مشاهده اي به منظور طراحي پياده راه شهري براساس الگوهاي رفتاري كاربران؛ نمونه پژوهي: حاشيه رودخانه بابلرود در بابلسر

بيان مساله: ساختارهاي طبيعي در كالبد شهرها باعث ارتقاي كيفيت و پايداري آن‌ها مي‌شوند. عبور رودخانه از شهرها نقش بسزايي در روند حيات شهري دارد. فضاهاي رودكناري با توجه به مكان قرارگيري‌شان، مي‌توانند فضاي طبيعي/ شهري باشند؛ كناره‌ي بابلرود در بابلسر با وجود سبزينگي، رود، مراكز تفريحي- تجاري و حضور دست فروشان، توسط شهروندان مورد توجه قرار گرفته است. مهم ترين مسئله در اين محدوده، عدم انعطاف‌پذيري فضا است كه باعث اختلال فعاليت‌ها و بروز رفتارهاي مختلف، متداخل و متضاد توسط كاربران مي شود. برخلاف پتانسيل بالا، اين منطقه بيشتر به شكل گذرگاهي است كه اكثر كاربرانِ آن، فقط در حال حركتِ بدون هدف بوده و اگر توقفي صورت پذيرد، كوتاه و به منظور رفع خستگي است.سوال تحقيق: 1 ـ چگونه مي‌توان از الگوهاي رفتاري كاربران در طراحي محيط بهره جست؟ 2 ـ پيشنهادات طراحي معماري در حاشيه بابلرود واجد چه ويژگي هايي باشد تا پاسخگوي الگوهاي رفتاري كاربران باشد؟اهداف تحقيق: اين پژوهش سعي دارد تا با مشاهده ي رفتار كاربران كناره ي رودخانه و تحليل آن ها، به شناخت كلي از نيازهاي شهروندان رسيده تا در نهايت با تجسّم حركات و رفتار مردم در محدوده اي خاص، ارتباطِ بينِ معماري، حركت و رفتار را برقرار ساخته و دست به ارائه پيشنهاداتي به منظور بهسازي اين فضاي شهري بزند.روش تحقيق: مرحله اول، به مشاهده اكتشافي اختصاص يافت؛ در مرحله دوم به مدت 48 روز (4 روز در هر ماه (روزهاي شنبه، دوشنبه، پنجشنبه و جمعه) به مدت يكسال) برداشتِ رفتاري در محدوده صورت گرفت. در مرحله ي سوم، همزمان با انجام مشاهدات با استفاده از مصاحبه از كاربران، ارتباط مستقيم و بدون واسطه با مخاطب به منظور جمع آوري اطلاعات، برقرار شده و اطلاعات از طريق تحليل محتواي كيفي بررسي شدند.مهم ترين يافته ها و نتيجه گيري تحقيق: نتايج پژوهش نشان مي‌دهند مهم ترين عوامل تأثيرگذار در رفتارهاي مختلف مشاهده شده كه باعث بهبود كيفيت، افزايش جذابيت و حضورپذيري كاربران در فضا مي‌شود عبارتند از: بهبود كيفيت كفپوش و كف سازي مناسب براي رفتارهاي مختلف، افزايش كيفيت، كمّيت و جانمايي درست مبلمان شهري، تعريض مسيرها، بهره‌گيري مناسب از عوارضِ طبيعيِ موجود، ايجادِ تنوّع در مسير و افزايشِ ايمني و امنيّت. به علاوه عدم انطباق رفتارها با فضاهاي موجودِ برنامه‌ريزي شده، وجود فعاليت‌هاي كوچك و متمركز در يك نقطه، مسيرهاي فاقد امنيت و نظارت اجتماعيِ كافي موجبِ عدم استفاده‌ي كاربران و انحراف رفتار پياده از مسير خواهند شد. در انتها، اطلاعات استخراج شده از داده‌ها شامل مؤلفه، گويه، هدف، ويژگي‌هاي رفتارها و الزامات فضايي در قالب جدولي به عنوان نتيجه‌گيري نهايي ترسيم شد.