بررسي ردپاي انتخاب و هستي‌شناسي ژن در برخي نژاد‌هاي گوسفند اهلي و وحشي ايران

در طي ساليان طولاني، حيوانات در ﻣﻌﺮض ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺨﺘﻠﻔﯽ ﻣﺎﻧﻨﺪ اﻧﺘﺨﺎب ﻃﺒﯿﻌﯽ، راﻧﺶ ژﻧﺘﯿﮑﯽ و ﺟﻬﺶ هاي متعدد ﻗﺮار گرفته اند، بنابراين چنين ﻋﻮاﻣلي ﺳﺒﺐ ﺗﻐﯿﯿﺮات در ﺑﯿﻦ و داﺧﻞ ﮔﻮﻧﻪ ها شده است. از سويي ديگر امروزه ﻧﯿﺎز ﺑﻪ اﻓﺰاﯾﺶ ﺗﻮﻟﯿﺪ سبب كاهش تنوع ژنتيكي گونه ها بوده كه ﻧﮕﺮاﻧﯽ ﻫﺎي ﺷﺪﯾﺪي را ﺑﺮاي ﺳﯿﺴﺘﻢ ﺗﻮﻟﯿﺪي ﺣﯿﻮاﻧﺎت در ﺳﺮاﺳﺮ ﺟﻬﺎن ﺑﻪ‌وﺟﻮد آورده اﺳﺖ. هدف از انجام اين تحقيق، شناسايي مناطق ژنومي تحت انتخاب در گوسفندان اهلي در مقايسه با گوسفندان وحشي ايران و بررسي هستي‌شناسي ژن هاي كانديد مرتبط با صفات اقتصادي مي باشد. در اين تحقيق، داده هاي دو گروه گوسفند اهلي (106 راس) و وحشي (8 راس) بومي ايران بعد از ويرايش و كنترل كيفيت با نرم‌افزارهاي R و Plink مورد آناليز قرار گرفتند و نتايج حاصل با استفاده از سرورهاي آنلاين DAVID، GeneCards و UniProtKB تفسير شدند. نتايج نهايي نشان دادند، 95 منطقه ژنومي روي 23 كروموزوم در گوسفند وحشي و اهلي با هم اختلاف داشتند و بيشترين اختلاف روي كروموزوم هاي 13 و 7 بوده كه به‌ ترتيب با ژن هاي 14 و 9 مرتبط مي باشند. بررسي مناطق ژنومي داراي اختلاف در دو نژاد نشان دادند كه اين مناطق با صفات كيفيت و كميت گوشت، شير، چربي، استخوان (با فراواني بالاتر در گونه اهلي) و سيستم ايمني و مقاومت به انگل (با فراواني بالاتر در گونه اهلي) مرتبط مي باشند. برخي از ژن هاي مهم شناسايي شده، شامل GABRB1، GRM3، HERC1، HERC3 و KCND2 بودند. در بررسي هستي‌شناسي ژن ها، مسيرهاي زيستي شناسايي شده مربوط به كانال هاي عبور يون‌ها از غشاي سلولي، فرآيندهاي تحريك عصبي عضلات، رشد مغز و مخچه، انتقال غشايي يون‌هاي غير آلي بود. مشخص نمودن صفات مهم اقتصادي و مكان يابي بخش‌هايي از ژنوم كه در اثر انتخاب تغيير پيدا كرده اند، مي تواند در برنامه هاي اصلاح نژادي گوسفند در كشور مورد استفاده قرار گيرد.