خوانشي دين پژوهانه از رويا و زبان رويا در دو رويكرد فرا طبيعت گرايانه ابن عربي و نگرش طبيعت گرايانه اريك فروم

اديان الهي و مكاتب روان شناسي، به رويا و آنچه در خواب ديده مي شود، توجه ويژه داشته اند و با ديدگاه و بيان خاص خود، به تبيين علت به وجود آمدن رويا، و تحليل آن، پرداخته اند. با توجه به اينكه محي‌الدين ابن عربي يكي از عارفان پرآوزاه مسلمان است، برآن شديم تا با روش توصيفي ـ تحليلي به تبيين رويكرد فراطبيعت گرايانه او در مسئله رويا و زبان رويا و مقايسۀ آن با نگرش طبيعت گرايانه اريك فروم، روان شناس اجتماعي مكتب فرانكفورت بپردازيم. يافته هاي پژوهش نشان مي دهد كه ابن عربي رويا را يكي از مظاهر ناخودآگاه آدمي در ارتباط با دنياي فراواقعي بر مي شمارد كه ريشه در عالم غير محسوس و غير مادي دارد. عالمي كه معاني و حقايق، صورت جسماني به خود گرفته اند و منتقل كننده مضاميني هستند كه ابن عربي آن را ذيل كلان مفهوم زبان نمادين صورتبندي كرده است. اين در حالي است كه اريك فروم بر اهميت اتصال و ارتباط روياها و ضمير ناخودآگاه فرد با طبيعت تأكيد دارد. وي روياها را پديده اي مربوط به روان، كاملا معتبر، دلالت گر و با معني مي داند كه در آن، تجربيات ناخودآگاه به صورت نمادها و نشانه هايي از نيازها و تمايلات نهان فرد مشاهده مي شود كه ذيل مفهوم زبان سمبوليك به تبيين آن مي پردازد.