مصرف و درآمد خانوارهاي ايراني طي ادوار زندگي

اين مقاله با بهره‌گيري از رهيافت برنامه‌ريزي پويا و با استفاده از آمار و اطلاعات حاصل از هزينه و درآمد خانوارهاي ايراني در چارچوب نظريه چرخه ادوار زندگي موديگلياني و برومبرگ (1954) به بررسي روند مصرف و درآمد ادوار زندگي خانوارهاي ايراني در قالب دو نسخه معادل اطمينان كامل (CEQ) و بافراستاك (عدم وجود اطمينان كامل) از نظريه درآمد دائمي فريدمن و به تفكيك گروه‌هاي تحصيلي و حِرف شغلي مختلف مي‌پردازد. نتايج نشان داد كه در تمامي اين روندها تا قبل از 45 سالگي نمودار مصرف و درآمد كاملا از يكديگر تبعيت مي‌كنند؛ از اين‌رو، در نسخه CEQ از نظريه درآمد دائمي تا 45 سالگي صادق است و مي‌تواند روند مصرف و درآمد خانوارهاي ايراني را به‌خوبي توضيح دهد. تغيير رفتار مصرفي خانوارهاي ايراني پس از 45 سالگي نشان‌دهنده تغيير ترجيحات و نااطميناني درآمدهاي آتي است؛ به‌طوري‌كه نمودار مصرف و درآمد پس از 45 سالگي را تنها مي‌توان با مدل‌هايي كه نااطميناني را لحاظ مي‌كنند (نسخه بافراستاك) توضيح داد. همچنين، نتايج نشان داد خانوارهاي ايراني تا 45 سالگي با انگيزه احتياطي پس‌انداز مي‌كنند؛ پس از 45 سالگي انگيزه احتياطي براي پس‌انداز تضعيف مي‌شود و با تغيير ترجيحات و نوع نااطميناني، انگيزه تامين مالي مخارج دوران بازنشستگي براي پس‌انداز تقويت مي‌گردد و پس از 65 سالگي با انگيزه ارث‌گذاري به پس‌انداز اقدام مي‌كنند.