مطالعه بيوسيستماتيك گونه هاي جنس شيرخشت Cotoneaster Medikus.درايران ( حوزه هيركاني)

جنس Cotoneaster L. متعلق به‌تيرهRosaceae (گل‌سرخ) مي‌باشد شمال‌ايران يكي‌از اصلي‌ترين مراكزتنوع اين گياه‌‌‌دارويي ارزشمند محسوب مي‌شود. باتوجه به تنوع‌ژنتيكي بسياربالا دربين گونه‌هاي جنس Cotoneaster، مشكلات متعدد تاكسونوميكي وجود‌ دارد. درتحقيق حاضر 17 نمونه گياهي براساس مطالعات ريخت‌شناسي (با 36 صفت كمي‌و‌كيفي) وتوالي هسته‌اي nrDNA ITS مورد بررسي قرارگرفت. نتايج نشان داد كه بين تمامي صفات ريخت‌شناسي كمي، تفاوت معني‌داري وجود دارد. واكثر صفات كيفي ارزيابي شده در بين گونه‌ها متفاوت بودند. گونه‌هاي موردبررسي به پنج‌گروه طبقه‌بندي شدند. الگوي آناليزگونه‌ها برمبناي صفات ريخت شناسي و توالي‌يابي مولكولي تاحدود زيادي به‌هم شباهت دارند.وبين گونه‌هاي مورد بررسي ازحيث صفات مورد مطالعه تشابهات و تفاوت‌هايي ديده مي‌شود. كلادوگرام مولكولي نشان داد جنس شيرخشت يك‌جنس منوفيلتيك با شاخص ثبات (consistency Index: CI) 68/0 است. بين برخي از گونه‌‌هاي اين جنس مانند C. pseudodiscolorو C. discolorتشابه‌ريختي صفات مانند شكل برگ ، تراكم كرك سطح‌تحتاني، كرك روي ميوه مشاهده مي‌شود كه شناسايي اين دوگونه نزديك بهم را بامشكل مواجه مي‌سازد. درصورتي كه‌از لحاظ ژنومي متفاوت بوده وچون ازلحاظ مورفولوژيكي با توصيف گونه‌هاي شناسايي شده شيرخشت درايران و كشورهاي همسايه مطابقت ندارد. بنابراين ما آن‌راگونه جديد براي ايران درنظرگرفته وبه‌عنوان C. pseudodiscolorتعريف مي كنيم.علاوه بر آن‌دو گونه C. morrisonesis و C. franchetti ركورد جديدي ازجنس مذكوراست و در فنوگرام خوشه مجزايي را به خود اختصاص داده‌اند .باتوجه به‌اينكه اولين قدم براي برنامه‌هاي اصلاحي يك گياه،تنوع ژنتيكي گونه هاي مختلف آن مي‌باشد،تحقيق حاضرنخستين پژوهش درزمينه تنوع‌ژنتيكي درايران(حوزه هيركاني) بااستفاده‌از ماركرهسته‌اي(ITS)در شناسايي دقيق گونه‌ها ، نخستين گام در جهت اصلاح نژاد اين تاكسون باارزش است كه در پژوهش حاضر به آن پرداخته خواهدشد.