مقايسه تطبيقي نقش فرهنگ و محيط در شكل‌گيري خانه‌هاي بستكيه دبي و خانه‌هاي شهرهاي جنوبي ايران

معمارى و فرهنگ گذشته‌ شهرهاي جنوبي ايران بر فرهنگ و معمارى كشورهاى عربي حاشيه‌ خليج‌فارس تأثيرگذار بوده، كه يكي از نمونه‌هاي بارز آن، تأثيرگذاري بر معمارى بافت تاريخى محله بستكيه در شهر دبى است، كه بر اثر مهاجرت تاجران ايراني از مناطق جنوبي ايران به محله بستكيه بود . هدف پژوهش، بررسي علت شباهت معماري بستكيه دبي و شهرهاي جنوبي ايران و تحليل تأثير معماري و فرهنگ بومي شهرهاي جنوبي ايران بر معماري مسكوني محله بستكيه است. روش پژوهش به صورت توصيفي-تحليلي و تطبيق و بررسي شش نمونه‌موردي از خانه‌هاي بافت قديمي در بوشهر و محله بستكيه صورت گرفته است. نتايج نشان مي‌دهد، در گذشته دو عامل فرهنگ و محيط در شكل‌گيري خانه‌ها تأثيرگذار بود. در مناطق حاشيه خليج‌فارس، با توجه به اقليم منطقه، بايد راهكارهايي در جهت بهبود شرايط اقليمي در خانه‌ها ايجاد مي شد. از طرف ديگر فرهنگ ساكنان نيز بر چيدمان فضايي و كالبد خانه‌ها تأثيرگذار بود، پس مهاجرت ايرانيان به محله بستكيه باعث شد، فرهنگ و شيوه‌زندگي مهاجران ايراني، بر كالبد خانه‌ها تأثيرگذارد و الگوهاي مشابهي بين طراحي معماري خانه‌هاي دو منطقه در مسائلي مانند عرصه‌بندي و همنشيني فضا، حريم‌بندي و محرميت فضا، شيوه ساخت و سيركولاسيون داخلي فضايي ايجاد شود. در هر دو منطقه، فضاهاي مختلفي براي مردان و زنان به عنوان فضاهاي خصوصي و مشترك تعريف شده است. همچنين، فضاهايي براي مهمان‌ها و مهمانان مرد خانه وجود دارد كه جدا از فضاي خصوصي خانه قرار دارد. حياط مركزي و پنجره‌ها و بادگيرها به عنوان ابزاري براي ايجاد كوران هوا و تهويه طبيعي در خانه‌ها وجود دارد. همچنين، فضاهاي مختلفي مانند فضاهاي عمومي، نيمه عمومي و خصوصي در هر خانه براي انجام فعاليت‌هاي مختلف تعريف شده است.