تبيين شاخص‌هاي پايداري محيطي بناهاي زيارتي در ايران با تأكيد بر سامانه‌هاي ارزيابي ساختمان‌هاي پايدار

براي ايجاد ساختمان هايي پايدار، سامانه هايي جهت ارزيابي عملكرد ساختمان ها، به تفكيكِ كاربري، تدوين شده‌اند. به دليل رواج اسلام و مذهب شيعه در ايران، يكي از پر استفاده‌ترين بناها، بناهاي مذهبي-زيارتي‌اند كه تعداد آنها قابل توجه و تأثيرگذار در مقوله پايداري است. با اين وجود، تا كنون، اين ساختمان ها از منظر دستيابي به اهداف توسعه پايدار بررسي نشده اند و معيارهايي هم براي اين بررسي، تعريف نشده است. لذا ارائه معيارهايي ويژه براي ارزيابي يك ساختمان زيارتي پايدار و سپس ارتقاء و اصلاح اين اماكن متبرك بر مبناي اين معيارها، ضرورت دارد. هدف پژوهش: هدف پژوهش حاضر، طراحي مدلي براي ارزيابي ساختمان هاي زيارتي در دستيابي آنها به اهداف توسعه پايدار در بخش ساختمان، در ايران است. روش پژوهش: پژوهش در گام گردآوري اطلاعات به روش پيمايشي است. جهت افزايش روايي پرسشنامه، پرسشنامه هاي اوليه با مطالعه پرسشنامه هاي مشابه در پژوهش ها و مشورت اساتيد و تعدادي از اعضاي هيئت نخبگاني طراحي شد و مورد تأييد قرار گرفت. سپس تعدادي پرسشنامه ميان هر بخش از جامعه آماري، توزيع و همه ابهام هاي مشخص شده، رفع و پرسشنامه نهايي توزيع گرديد. نرخ سازگاري كمتر از 0.1 پرسشنامه ها نيز مؤيّد پايايي پرسشنامه ها بود. در گام تحليل داده ها از روش دلفي و روش تحليل سلسله مراتبي استفاده شد. نتيجه و پيشنهاد پژوهش: بنا بر نتايج تحليل دلفي، مدلي متشكل از 10 سرفصل و 94 معيار معرفي شده است. بنا بر نتايج روش تحليل سلسله مراتبي، از ميان معيارهاي معرفي شده، سه اولويت نخست براي تحقق ساختمان زيارتي پايدار در ايران، به ترتيب عبارتند از: «مديريت و فرآيندهاي پايدار»، «كيفيت فني و عملكردي» و «آب». بنابر اين نتايج، سامانه ارزيابي و سامانه وزندهي ويژه ساختمان زيارتي پايدار در ايران ارائه شده است. پيشنهادات پژوهش، تهيه پيوست هاي ويژه مديريتي، طراحي خودكفاي زيرساخت هاي انرژي و آب و فاضلاب و پيگيري جدي تري بهينه سازي مصرف آب است.