جامعه‌شناسي ادبيات غنايي در منظومه‌ي «ليلي و مجنون» نظامي گنجوي با تكيه برآراء لوكاچ، بورديو و آدورنو

منظومه‌‌ي ليلي و مجنون در ميان داستان‌هاي غنايي فارسي اهميت ويژه‌اي دارد. بررسي آن‌‌ برپايۀ ‌گونه‌هاي متنوع نقد، داراي اهميت است يكي از گونه‌هاي مهم‌ نقد، نقد جامعه‌شناختي و نظريه‌محور است، اين پژوهش، اثر پيشگفت را بر پايۀ نظريات دانشوران جامعه‌شناسي با تأكيد بر آراي جورج لوكاچ، پي‌ير بورديو و تئودور آدورنو مورد بررسي قرار داده ‌است. مسئله آن تحليل درونمايۀ غنايي اثر بر اساس ذهنيات، عينيات، دگرگوني‌هاي اجتماعي، خصلت‌هاي جمعي، نظريه‌هاي كنش، تمايز فرهنگي و سرمايه‌هاي چهارگانه است. روش پژوهش، توصيفي ـ تحليلي است از اين طريق، چيستي و چرايي جلوه-هاي جامعه‌شناختيِ ادبيات غنايي، ويژگي‌هاي غنايي و جغرافياي فرهنگي اثر يادشده به صورت مجزا و سنجشي با يك‌ديگر، ماهيت ادبيات غنايي مولود اين اثر، نوع زيست‌مندي و بستر كنش‌هاي غناييِ همگون و متضاد شخصيت‌هاي داستان‌ها، آبشخور فرهنگي، تمايزات فرهنگي جامعۀ حقيقي و جامعۀ دروني داستان‌، بازكاوي و يافته‌هاي نويني حاصل شد، يافته‌ها نشان مي‌دهد: پديدارهاي داستان تك‌ساختي نيستند به عينيات، جهان‌بيني، ذهنيات شاعر و ايدئولوژي گروه‌هاي اجتماعي عصر پيدايش منظومه‌ كه خود را در قالب داستان نشان داده‌اند مرتبط‌اند. خلق اين منظومه‌‌ي غنايي نتيجۀ تقاضا، اشتياق و خصلت‌هاي جمعي جامعۀ عصر پيدايش است و بين ميزان و چگونگي كاربست سرمايه‌هاي شخصيت‌هاي اصلي با ميزان كاميابي و ناكامي آن‌ها رابطۀ همبستگي وجود دارد.