واكاوي روايت خواجه اباصلت از امام رضا (ع) مبني بر عدم جسمانيت عرش خداوند

شناخت «حقيقت عرش» همواره از مسائل پيچيده و پراهميت براي دانشمندان و صاحبان علم و معرفت بوده كه دليل آن آيات شريفه‌ قرآن مانند: «الرَّحْمنُ عَلَى الْعَرْشِ اسْتَوى‏»(طه، 5) و روايات مرتبط بوده كه به‌صراحت از عرش سخن گفته است؛ بنابراين انديشمندان ديني از جمله مفسران و متكلمان در اين باره به فحص و جست‌وجو پرداخته‌اند. هدف پژوهش اين است كه با بررسي مفهوم حقيقي عرش، با توجه به ضرورت شناخت آن در حوزه‌ جهان‌شناسي و خداشناسي و معارف الهي، درصدد پاسخي روشن به برخي ابهام‌ها مانند تفكر مشبهه و مجسمه باشد كه در اين موضوع وجود دارد. روش تحقيق، كتابخانه‌اي و تحليلي است و دستاورد پژوهش با توجه به احاديث امام رضا (ع) به‌خصوص روايت خواجه اباصلت از امام رضا (ع)، اين است كه عرش الهي جسم نيست و حقيقتي مستقل و از جنس حقايق غيبي و در مرتبه‌ عوالم مجردات است و مراد  از حقيقت عرش، جايگاهِ تدبير و مديريت و ربوبيت الهي و مقامي‌ است‌ كه منشأ صدور احـكام عـالم بوده و همه اوامر الهي به سوي آن منتهي مي‌شود و عرش، علم الهي نيز به شمار مي رود.