واكاوي سياست هاي آستان قدس رضوي در حوزه گردشگري مذهبي و زيارت؛ از وضعيت موجود تا وضعيت مطلوب

زيارت و گردشگري مذهبي در عين فرصت‌هاي مشترك براي همگرايي و همراهي، تفاوت بنيادين در مبنا، كاركرد و پيامدهاي اجتماعي  دارند. اين امر مناقشات مختلفي را در سياست‌گذاري به دنبال داشته است. اين پژوهش شناخت وضعيت موجود سياست‌هاي آستان قدس رضوي در نسبت با موضوع زيارت و گردشگري مذهبي را پي مي‌جويد و در نهايت به دنبال اين است كه بر اساس دريافتي كلي از وضعيت موجود اين سياست‌ها، فهرستي از اولويت‌هاي ناظر به وضعيت مطلوب سياست‌ها و خدمات آستان در حوزه زيارت و گردشگري مذهبي به دست دهد؛ بهره‌گيري از روش اسنادي و مصاحبه‌ كيفي با متخصصان، سياست‌گذاران و مجريان گردشگري مذهبي و زيارت در گردآوري اطلاعات و همچنين تحليل داده‌هاي به دست آمده از آن با روش تحليل محتواي كيفي به اين نتيجه منتهي شد كه نه‌تنها مسئله‌ گردشگري مذهبي در سياست‌هاي آستان قدس رضوي مورد توجه قرار نگرفته است، بلكه هيچ نسبتي ميان گردشگري و زيارت در اين سياست ها برقرار نشده است؛ از جمله مسائل و موضوعات سياست‌هاي موجود در حوزه زيارت، مي‌توان به اثربخشي زيارت و تدوام ارتباط با زائران، تحقق زيارت با معرفت و ارتقاي آداب و مناسك آن، مشاركت‌افزايي مردم در خدمات زيارت و محروميت زدايي و... اشاره كرد. همچنين از ميان اولويت‌ها، مواردي همچون ايجاد همگرايي ميان گردشگري و زيارت و بهره‌گيري از ظرفيت‌هاي گردشگري در امتداد زيارت و حفظ هسته‌ معنايي زيارت و بسط آن در خدمات حرم و شهر زيارتي قابل ذكر است.