تحليل فضايي الگوي مصرف انرژي بخش خانگي در محلات شهر بيرجند

انرژي و الگوي مصرف آن ازجمله موضوعات اساسي مرتبط با توسعه‏پايدار است. دريك شهر، بخش مهمي ازتفاوت در الگوي مصرف انرژي را فرم‏شهر و ويژگي هاي مكاني آن تبيين مي‏كند. براين اساس، مطالعه حاضر درصدداست با تكيه بر روش هاي تحليل فضايي، الگوي مصرف گاز در بخش خانگي شهر بيرجند را مورد سنجش قرار دهد. مطالعه از نوع توصيفي تحليلي و متغيرهاي تحقيق شامل 1)مصرف انرژي، 2)جمعيت، 3)كيفيت‏ابنيه، 4)قدمت‏بنا، 5)وسعت قطعات، 6)نماي‏ساختمان و 7)فرم شهري مي‏باشد. محدوده مورد مطالعه نيز شامل5353 قطعه مسكوني، در 5 محله شهر بيرجند با ويژگي هاي متفاوت كالبدي، اجتماعي اقتصادي است. درگام اول پس از جمع‏آوري داده‏هاي مرتبط با مصرف گاز به‏تفكيك واحدهاي مسكوني، اقدام به تشكيل پايگاه‏اطلاعات‏مكاني درمحيط ArcGisگرديد. همچنين در اين پايگاه ويژگي هاي كالبدي هر قطعه نيز جمع آوري شد. در ادامه با بهره‏گيري از روش هاي آماركلاسيك (ضريب همبستگي، تحليل واريانس وآنتروپي‏شانون) و روش هاي آمارفضايي(نظير مدلهاي تراكمي، موران‏دوطرفه وخودهمبستگي فضايي)، اقدام به تحليل يافته‌هاشد. نتايج نشان دادكه مصرف انرژي با متغيرهاي قدمت‏بنا، جمعيت و كيفيت ابنيه رابطه معكوس و با ضريب آنتروپي رابطه مستقيم دارد. اين بدان معني است كه بافتهاي نوساز، علاوه بر عمركم و تراكم كمتر جمعيت، نتوانسته‏اند در كاهش مصرف انرژي اثرگذار باشند. درديگرسو بافتهاي ارگانيك با وجود جمعيت بالا، ميزان‏كمتري از مصرف انرژي را نشان مي‏دهند. اين موضوع ضرورت توجه به فرايندهاي نوسازي بافت و اثرگذاري آن بر مصرف انرژي را در مقايسه با بافت هاي با قدمت بالاتر نشان مي‏دهد. از سوي ديگر مبين آن است كه توجه به الگوهاي مكاني مصرف، از جمله نكات كليدي در اصلاح الگوي مصرف انرژي خواهد بود.