از رايانيتن تا رايانشي نقش دستور زبان و الگوهاي زبان فارسي در واژه‌ گزيني

اخيراً برخي از دانشگاهيان در نام‌گذاري رشته‌اي دانشگاهي، عنوان «زبان‌شناسي رايانشي» را به كار برده‌اند. پيش از آن، اين تركيب در فرهنگستان زبان و ادب فارسي ساخته و منتشر شده است. در اين مقاله دربارۀ طرز ساخته‌شدن جزء دوم اين نام، يعني «رايانشي» و ريشه و مأخذ آن بحث شده و نشان داده شده است ساخت اين كلمه كه از زبان پهلوي گرفته شده، با قواعد زبان، دستور زبان فارسي و نيز الگوهاي زباني فارسي امروز در تعارض بوده و غلط است؛ همچنان‌كه كلمۀ رايانه كه ساختۀ فرهنگستان زبان ايران (فرهنگستان دوم) در برابر كامپيوتر بوده، بنا بر قواعد زبان فارسي، غلط است و اگرچه مشكلات كمتري از «رايانشي» دارد، به‌دليل كثرت كاربرد، مي‌شود آن را پذيرفت. البته كلمۀ كامپيوتر در زبان فارسي جاافتاده و رايج بود و نيازي به ساخت معادل براي آن نبود و امروز نيز از رايانه رايج‌تر است. در اين مقاله نشان داده شده كه كاربرد كلمۀ اخير، يعني «رايانشي» به‌ هيچ‌ وجه پذيرفتني نيست.