مناسبات لحن، عنصر پيش ‌برنده مرثيه‌هاي عاشورايي قيصر امين ‌پور

سرودن اشعار عاشورايي به‌ عنوان يكي از مظاهر تجلّي عشق به خاندان حضرت محمّد(ص)، به‌ ويژه پس از پيروزي انقلاب اسلامي، مورد توجبه بيشتري قرار گرفت و شاعران بسياري در اين زمينه طبع‌آزمايي كردند. از آن ميان، به اشعار قيصر امين‌پور به‌عنوان يكي از شاعران اين جريان، بسيار توجبه شد. در سروده‌هاي عاشورايي او، زباني صميمي و كلامي گرم، همراه با صراحتي كه در ديگر سروده‌هايش ديده مي‌شود، جريان دارد. در پژوهش حاضر، عنصر لحن، با وجوه و اَنحايي كه موجب انتقال صميمانه و غيرمستقيم پيام حزن و اندوه مي‌شود، مورد مطالعه و تحليل قرار گرفت. باتوجه ‌به اهميت آن در انتقال پيام ضمني متن، روشن شد كه شاعر در انتخاب قالب، جانب لحن و موضوعيت شعر را رعايت كرده است. براي انتخاب وزن عروضي، به ريتم و تناسب آن با فضاي غمگنانۀ شعر نظر داشته و موسيقي قافيه و رديف و اشتراك آوايي اين دو را به‌عنوان اصلي مهم، جهت همسويي با خاطر مخاطب، به كار بسته است. همچنين از صور خيال، به‌ويژه استعاره، در خلال سروده‌هاي عاشورايي، براي تصوير و ترسيم مناظر شعر بهره گرفته و موسيقي اصوات و جادوي مجاورت حروف را به‌عنوان اسلوبي براي تأثيرگذاري بيشتر حالت تراژيك شعرش به كار برده است.