مقايسه درمان شناختي - رفتاري، حساسيت‌زدايي با حركات چشم و پس‌خوراند زيستي بر حملات ميگرن، حساسيت اضطرابي، كيفيت خواب و زندگي

مقدمه: با توجه به پيامدهاي روانشناختي منفي ميگرن، پژوهش حاضر با هدف مقايسه درمان شناختي - رفتاري، حساسيت‌زدايي با حركات چشم و پس‌خوراند زيستي بر حملات ميگرن، حساسيت اضطرابي، كيفيت خواب و زندگي زنان مبتلا به ميگرن انجام شد.روش پژوهش: پژوهش حاضر نيمه‌آزمايشي با طرح پيش‌آزمون، پس‌آزمون و پيگيري همراه با گروه گواه بود. جامعه پژوهش همه زنان مبتلا به سردردهاي ميگرني مراجعه‌كننده به كلينيك چشم‌آنداز آينده شهر تهران در سال 1399 بودند كه تعداد 60 نفر از آنها با نمونه‌گيري تصادفي ساده انتخاب و به‌صورت تصادفي در چهار گروه مساوي گمارده شدند. گروه درمان شناختي - رفتاري 11 جلسه 90 دقيقه‌اي به‌صورت گروهي، گروه حساسيت‌زدايي با حركات چشم و بازپردازش 12 جلسه 90 دقيقه‌اي به‌صورت انفرادي، گروه پس‌خوراند زيستي 15 جلسه 45 دقيقه‌اي به‌صورت انفرادي آموزش ديد و در اين مدت گروه گواه آموزشي نديد. داده‌ها با فرم يادداشت روزانه سردرد، سياهه حساسيت اضطرابي، شاخص كيفيت خواب پيتزبورگ و پرسشنامه كيفيت زندگي جمع‌آوري و با روش تحليل واريانس چندگانه در نرم‌افزار SPSS نسخه 25 تحليل شدند. يافته‌ها: يافته‌ها نشان داد كه در هر دو مرحله پس‌آزمون و پيگيري در تعداد و شدت حملات ميگرن تاثير هر سه روش مداخله بيشتر از گروه گواه و تاثير درمان شناختي - رفتاري بيشتر از حساسيت‌زدايي با حركات چشم و بازپردازش و پس‌خوراند زيستي بود (0/05 p)، اما بين دو روش حساسيت‌زدايي با حركات چشم و بازپردزاش و پس‌خوراند زيستي تفاوت معناداري وجود نداشت (0/05 p). در مدت حملات ميگرن تاثير هر سه روش مداخله بيشتر از گروه گواه و تاثير درمان شناختي - رفتاري بيشتر از حساسيت‌زدايي با حركات چشم و بازپردازش و پس‌خوراند زيستي و تاثير حساسيت‌زدايي با حركات چشم و بازپردازش بيشتر از پس‌خوراند زيستي بود (0/05 p). هم‌چنين، در هر دو مرحله پس‌آزمون و پيگيري در حساسيت اضطرابي و كيفيت خواب تاثير هر سه روش مداخله بيشتر از گروه گواه بود (0/05 p)، اما بين روش‌ها تفاوت معناداري وجود نداشت (0/05 p). علاوه بر آن، در هر دو مرحله پس‌آزمون و پيگيري در كيفيت زندگي تاثير هر سه روش مداخله بيشتر از گروه گواه و تاثير درمان شناختي - رفتاري بيشتر از حساسيت‌زدايي با حركات چشم و بازپردازش و پس‌خوراند زيستي بود (0/05 p)، اما بين دو روش حساسيت‌زدايي با حركات چشم و بازپردزاش و پس‌خوراند زيستي تفاوت معناداري وجود نداشت (0/05 p).نتيجه‌گيري: با توجه به نتايج پژوهش حاضر، درمانگران و متخصصان سلامت مي‌توانند از هر سه روش درمان شناختي - رفتاري، حساسيت‌زدايي با حركات چشم و بازپردازش و پس‌خوراند زيستي به‌ويژه درمان شناختي - رفتاري براي بهبود حملات ميگرن، حساسيت اضطرابي، كيفيت خواب و كيفيت زندگي زنان مبتلا به ميگرن استفاده نمايند.