افزايش آگاهي زيست‌محيطي مخاطبان از طريق رسانه با تأكيد بر تلويزيون (نمونۀ مورد مطالعه: شهروندان تهراني)

آگاهي‌‌بخشي زيست‌محيطي، ازجمله موضوعات موردتوجه محققان در سال‌هاي اخير بوده است. در كشور ايران، با وجود شاخص‌هاي زيست‌محيطي نامناسب، افزايش آگاهي مردم و تقويت حس طبيعت‌دوستي مي‌تواند در كاهش آسيب‌ها مؤثر باشد. يكي از اين منابع آگاهي‌بخش، رسانه‌ها هستند و در اين ميان، تلويزيون مي‌تواند نقشي مؤثر داشته باشد. از اين رو، هدف پژوهش، بررسي تأثير برنامه‌هاي تلويزيون بر افزايش آگاهي زيست‌محيطي شهروندان تهراني است. اين پژوهش، پيمايشي است و جامعۀ آماري آن را شهروندان 18 سال به بالاي مناطق 22گانۀ شهر تهران تشكيل مي‌دهند. حجم نمونه براساس فرمول كوكران 384 نفر است كه به روش نمونه‌گيري خوشه‌اي دو مرحله‌اي انجام شده و از نرم‌افزار SPSS براي تجزيه و تحليل داده‌ها استفاده شده است. پايايي پرسشنامه با استفاده از «ضريب آلفاي كرونباخ» بررسي و برابر 0.83 تعيين شد. براي تحليل داده‌ها از آزمون‌هاي آماري همبستگي، T، لون و كروسكال‌واليس استفاده شد. براساس يافته‌ها، 61.5 درصد پاسخگويان، از تلويزيون، درخصوص محيط‌زيست كسب آگاهي مي‌كنند و بيشترين شمار مخاطبان، مربوط به مخاطبان شبكه‌ سۀ با 82.6 درصد است. همچنين در بررسي رابطۀ تماشاي برنامه‌هاي تلويزيون و كسب آگاهي در ابعاد اطلاع‌رساني و دانش‌زيست‌محيطي، مقدار ضريب همبستگي به ترتيب 0.382 و 0.374 بود كه وجود رابطۀ معنادار تأييد شد. در مجموع، هر دو بُعد، تأثير رسانه بر افزايش آگاهي را تبيين مي‌كند، اما براي اثربخشي بيشتر، اين انتظار وجود دارد كه در رسانۀ ملي به‌ويژه حوزۀ سيما با رويكرد تقويت دانش زيست‌محيطي، براي توليد‌ برنامه با موضوع محيط‌زيست در شبكه‌هاي پرمخاطب، سياستگذاري‌هاي لازم صورت گيرد.