تأثير تحصيل زدگي بر دستمزد نيروي كار شهري و روستايي: كاربرد الگوي اثرات تركيبي

مقدمه: در سال‌هاي اخير سرمايه‌گذاري زيادي توسط دولت در جهت افزايش تعداد فارغ‌التحصيلان دانشگاهي صورت گرفته است. افزايش تحصيلات نيروي كار از طريق ارتقاي سرمايه انساني مي‌تواند موجب افزايش بهره‌وري و دستمزد نيروي كار شود؛ اما اين اتفاق در شرايطي رخ مي‌دهد كه تحصيلات نيروي كار متناسب با نياز بازار كار باشد. تحصيل زدگي يا تحصيلات فرا نياز مي‌تواند حتي تأثير منفي بر دستمزد نيروي كار داشته باشد. هدف و روش: ازاين‌رو، هدف اصلي اين مطالعه بررسي تأثير تحصيل زدگي بر دستمزد نيروي كار شهري و روستايي است. بدين منظور از داده‌هاي خام هزينه-درآمد خانوار سال 1399 براي استان‌هاي كشور استفاده شده است. محاسبه تحصيل زدگي با روش دانكن و هافمن و برآورد تابع دستمزد مينسر با روش اثرات تركيبي (الگوي چند سطحي) با استفاده از نرم‌افزار استاتا انجام شده است. در اين پژوهش افراد ايراني (شهري و روستايي) در استان‌هاي مختلف مطالعه مي‌شوند؛ بنابراين داده‌ها در دو سطح فرد و استان تجزيه‌وتحليل مي‌شوند؛ بنابراين با توجه به ماهيت دوسطحي داده‌ها الگوهاي چند سطحي روش مناسبي براي مطالعه هستند نتايج تحقيق: در مناطق شهري و روستايي توان اول متغير تجربه بالقوه نيروي كار داراي ضريب مثبت و توان دوم آن داراي ضريب منفي بوده است بنابراين مي‌توان گفت اين متغير داراي تأثير مثبت اما كاهنده بر دستمزد نيروي كار است. در مناطق شهري و روستايي تعداد سال‌هاي تحصيل، تأثير مثبت بر دستمزد نيروي كار دارد به‌طوري‌كه به ازاي يك سال افزايش سال‌هاي تحصيل، دستمزد نيروي كار در مناطق شهري و روستايي به ترتيب 0.09 و 0.08 درصد افزايش مي‌يابد. تحصيلات فرو نياز در مناطق شهري تأثير منفي بر دستمزد نيروي كار دارد. در مناطق روستايي تحصيلات فرو نياز بر دستمزد تأثيري ندارد. دستمزد زنان هم در مناطق روستايي و هم در مناطق شهري كمي پايين‌تر از مردان است؛ به‌طوري‌كه در مناطق شهري 0.46 درصد و در مناطق روستايي كشور 0.79 درصد، دستمزد مردان از زنان بيشتر است. دستمزد نيروي كار در بخش خصوصي كمي پايين‌تر از بخش دولتي است. اين نتيجه هم در مناطق روستايي و هم در مناطق شهري برقرار بوده است.