اثرات تغييرات كاربري اراضي و نوع كشت بر حجم آب ورودي به درياچه اروميه

شرايط كنوني درياچه اروميه پيامد توسعه نامتوازن و ناپايدار در حوضه آبريز آن و برداشت بي‌رويه از منابع آب تجديدپذير حوضه بويژه در دو دهه اخير مي‌باشد. هدف پژوهش حاضر سنجش اثرگذاري تغييركاربري اراضي كشاورزي بر روند كاهش تراز آب درياچه اروميه و تسريع روند خشكي آن است.‬‬‬‬‬ داده‌هاي مورد استفاده در اين پژوهش شامل تصاوير ماهواره‌اي لندست در بازه زماني سال 2000 الي 2020 و آمار و اطلاعات منابع آب ورودي به درياچه اروميه مي‌باشند كه توسط الگوريتم‫هاي SVM, Kappa Coefficient در نرم‫افزارENVI5.3 طبقه‫بندي و صحت سنجي شده و سپس با استفاده از نرم‌افزارArc-GIS ميزان تغييرات كاربري‌ها مشخص شده است. در نهايت بعد از مشخص نموندن ميزان تغييرات هر كاربري ميزان آب مورد نياز هر نوع كشت بر اساس تيپ اقليمي و ويژگي خاك آن شهرستان توسط مدلNETWAT محاسبه گرديد. نتايج حاصل از بررسي تصاوير ماهواره‫اي نشان مي‫دهد در بازه زماني هدف پژوهش روند تغيير الگوي كشت از كشاورزي آبي به باغداري بسيار سريع بوده به طوري كه از مساحت 395 كيلومترمربع در سال 2000 به 688 كيلومترمربع در سال 2020 رسيده است. همچنين خروجي‫هاي مدل NETWAT نيز نشان مي‫دهد كه با توجه به تغيير مساحت كاربري اراضي كشاورزي و تغيير الگوي كشت ميزان مصرف آب مورد نياز در بخش كشاورزي در بازه زماني رشدي تقريبا دو برابري داشته و از 1600 ميليون متر‫مكعب در سال 2000 به 2900 ميليون مترمكعب در سال 2020 رسيده است و اين افزايش نياز مصرفي باعث حذف جريان سطحي رودخانه‌ها و پايين رفتن سطح آب‫هاي زيرزميني حوضه شده است كه خود مبين دليل اصلي كاهش حجم آب ورودي به درياچه اروميه است.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬بر همين اساس مهم ترين پيشنهاد جهت رفع بحران ذكر شده آموزش روش هاي نوين و بهينه كشت بر اساس منابع آب اين حوضه آبريز است.