ارائه‌‌ي مدل ارزيابي دروس طراحي معماري با استفاده از فرآيند تحليل سلسله‌مراتبي (AHP)

يكي از اركان اصلي بررسي يادگيري در آموزش معماري، ارزيابي طرح‌‌هاي معماري دانشجويان است. ارزيابي طرح‌‌ها امروزه به يكي از نارضايتي‌‌هاي دانشجويان تبديل ‌شده و بيش‌تر دانشجويان معتقدند اين كار به ‌درستي انجام نمي‌‌شود و يا معيار صحيحي براي سنجش آن وجود ندارد و اساتيد بيش‌تر با سليقه‌‌ي شخصي به ارزيابي اين دروس مي‌‌پردازند. لذا بررسي نحوه‌‌ي مناسب ارزيابي اين دروس كه مورد توافق اساتيد معماري بوده و به روشني به ابعاد مختلف طراحي معماري بپردازد ضروري به نظر مي‌‌رسد. هدف اين پژوهش ارائه‌ي روشي كاربردي به‌ منظور ارزيابي دروس طراحي معماري است و دو سؤال اصلي مطرح‌شده در اين پژوهش عبارت اند از: 1. در ارزيابي دروس طراحي معماري بايد چه عواملي مد‌نظر باشد؟ 2. وزن هر يك از عوامل مؤثر در ارزيابي دروس طراحي معماري به چه ميزان است؟ اين پژوهش، توصيفي- تحليلي و از نوع زمينه‌‌يابي (پيمايشي) است. ابزار گردآوري داده‌‌ها منابع كتابخانه‌‌اي، مصاحبه و پرسش‌‌نامه است. وزن‌‌دهي به معيارها و معرف‌‌هاي ارزيابي دروس طراحي نيز با نظرسنجي از خبرگان (دلفي) و با روش تحليل سلسله‌مراتبي (AHP) و به كمك نرم‌افزار EC صورت گرفته است. نتايج بررسي نشان داد به منظور ارزيابي كامل دروس طراحي معماري بايد ارزيابي توأمان در طول و پايان ترم صورت پذيرد. مقايسه‌‌ي زوجي بين آن‌‌ها نيز بيانگر آن است كه ارزيابي مستمر (با وزن 0.645) نسبت به ارزيابي در پايان‌ترم (با وزن 0.335) به ‌مراتب از اهميت بيش‌تري برخوردار است؛ در ارزيابي مستمر، پيشرفت تحصيلي دانشجويان (با وزن 0.345) و رعايت مسائل اخلاقي و انضباطي (با وزن 0.293) بيش‌ترين اهميت را به خود اختصاص داده‌اند و در ارزيابي پايان‌ترم نيز توجه به بعد معنايي يعني ايده و ميزان موفقيت در تبديل آن به فرم و پاسخ‌گويي طرح به نيازهاي روحي- رواني كاربران (با وزن 0.445) مهم‌‌تر از ساير ابعاد (فرم و عملكرد) طرح‌‌اند.