بررسي تطبيقي كيفيت دسترسي بصري و فيزيكي در الگوي فضايي خانه‌هاي معاصر و سنتي با استفاده از تكنيك نحو فضا

تغيير در شيوه زندگي و فرهنگ افراد در طول زمان منجر به شكل‌‌گيري تغييرات عمده‌‌اي در نظام فضايي خانه‌‌هاي معاصر در مقايسه با خانه‌‌هاي سنتي شده است. اين تغييرات گاهاً منجر به شكل‌‌گيري كيفيات متفاوتي در نظام فضايي خانه‌‌ها شده است كه از جمله مهم‌ترين آن‌ها مي‌‌توان به تغيير در كيفيات دسترسي (فيزيكي و بصري) خانه‌‌هاي معاصر در مقايسه با خانه‌‌هاي سنتي اشاره نمود. بر همين اساس هدف از انجام پژوهش حاضر، مقايسه كيفيات دسترسي بصري و فيزيكي در كاربري‌‌هاي مسكوني سنتي و معاصر ايران و به تبع شناسايي عوامل موثر بر اين تغييرات مي‌‌باشد. در اين راستا پرسش اصلي اين پژوهش در پاسخ به چگونگي تاثير كيفيات انواع دسترسي‌‌هاي بصري و فيزيكي بر ساختار و روابط بر فضاها شكل گرفت. ابزار مورد استفاده در اين تحليل، نرم‌‌افزار دپث‌مپ مي‌‌باشد كه با استفاده از خروجي‌‌هاي آن به تحليل الگوهاي مورد نظر پرداخته مي‌‌شود. نمونه‌‌هاي مورد بررسي در اين پژوهش متشكل از چهار الگوي سنتي يك حياطه در شهر كاشان و چهار الگوي آپارتماني در همان شهر به عنوان نمونه معاصر مي‌‌باشد. براي هر يك از هر دو گروه سنتي و معاصر، تحليل‌‌هاي نرم‌‌افزاري دسترسي بصري و فيزيكي به طور جداگانه انجام گرفت و با استخراج ويژگي‌‌هاي هر يك از آن‌ها از نرم‌‌افزار، موارد تشابه‌‌ و افتراق ميان آن‌ها تشريح و تحليل شد. بخشي مهمي از نتايج تحقيق نشان داد كه يكي از فاكتورهاي مهم و اساسي در به وجود آمدن و يا تغيير در فاكتورهاي كيفيت فضايي و به طور كلي منطق پيكره‌‌بندي فضا در محيط داخلي خانه‌‌ها، تغييرات در حالات متفاوت دسترسي فيزيكي و بصري آن‌ها است. لذا بسياري از تفاوت‌‌ها و شباهت‌‌هاي ميان ويژگي‌‌هاي پيكره‌‌بندي فضايي در خانه‌‌ها به خصوص در انواع سنتي آن كه داراي كيفيات قابل دسته‌‌بندي بيش‌تري هستند؛ ناشي از نوع دسترسي، اعم از فيزيكي يا بصري در آن‌ها مي‌‌باشد.