بررسي مولفه‌هاي موثر بر كيفيت طراحي فضاي مسكوني در بافت‌هاي ناكارآمد مياني، مورد مطالعاتي: محله عمان ساماني اصفهان

طراحي مسكن با كيفيت، با ايجاد تعادل ميان معماري و محيط، فضايي مطلوب براي ساكنان به‌وجود مي‌آورد. بافت‌هاي ناكارآمد به دليل معضلاتي كه دارند نيازمند توجه بيش‌تري براي در نظر گرفتن مولفه‌هاي تاثيرگذار در كيفيت طراحي مسكن هستند تا علاوه بر پاسخگويي به اين معضلات با ايجاد فضاي مسكوني باكيفيت از خالي شدن اين مناطق از سكنه و جابه‌جايي آن‌ها جلوگيري كند. اين پژوهش با هدف بررسي انواع مداخلات رايج براي طراحي مسكن در بافت‌هاي ناكارآمد مياني شهر اصفهان (محله عمان ساماني) و تعيين مهم‌ترين مولفه‌هاي موثر بر كيفيت طراحي در فضاي مسكوني اين بافت‌ها شكل گرفته است كه بر اساس ماهيت و روش توصيفي- تحليلي مي‌باشد و روش آن در دو مرحله خلاصه مي‌شود. مرحله اول شامل، گردآوري اطلاعات و تبيين چارچوب نظري پژوهش شامل بررسي رويكردهايي كه براي طراحي در بافت ناكارآمد استفاده مي‌شود؛ همچنين تعيين مولفه‌هاي كيفيت فضاي مسكوني با مطالعات كتابخانه‌اي، استفاده از پژوهش‌هاي پيشين، مصاحبه و مشاهده مي‌باشد. مرحله دوم براي تعيين الويت و وزن‌دهي مولفه‌ها با كسب نظر متخصصين و استفاده از ابزار پرسش‌نامه مي‌باشد. بررسي‌ها نشان داد امروزه به دليل مشكل اصلي بافت‌هاي ناكارآمد مياني كه عمدتاً ريزدانگي پلاك‌ها مي‌باشد، در بيش‌تر موارد از الگوي تجميع به عنوان راهي براي حل مشكل نوسازي در زمينه مسكن استفاده مي‌شود. همچنين مقياس محله با كسب بيش‌ترين وزن، علاوه بر روشن شدن اهميت شش مولفه دسترسي، تداوم كالبدي، تنوع كاربري و خدمات، همجواري با كاربري‌هاي سازگار، هويت و شناسه و تداوم اجتماعي ضرورت شناخت دقيق ويژگي‌هاي بافت را پيش از طراحي مسكن مشخص ساخت. ضمن اين‌كه مولفه تراكم به عنوان مهم‌ترين مولفه از ميان سه مقياس اصلي، ضرورت توجه به ظرفيت‌هاي بافت در سطح محله براي جلوگيري از سرريز جمعيت نابجا به محدوده‌هاي مورد تجميع با حفظ ساكنين قديمي آن‌ها را روشن ساخت.