الگو سازي بعد دانشي در نظام نوآوري با رويكرد فراتركيب و ديماتل خاكستري

پژوهش حاضر به بررسي مدل ها و ادبيات علمي حول نقش دانش در نظام نوآوري به استخراج مدلي از بعد دانشي نظام نوآوري جهت ارائه در يك سازمان نظامي پرداخته و نحوه تعاملات بين اجزاي مدل را كشف مي‌نمايد. پارادايم تحقيق تفسيري، با رويكرد كاربردي و توسعه اي، با استراتژي قياسي- استقرائي و روش آميخته شكل گرفته است. جمع آوري داده هاي پژوهش بصورت كتابخانه اي و ميداني و روش نمونه گيري بصورت نظري بود. جامعه آماري اين پژوهش در بخش كيفي مقالات علمي موجود در پايگاه هاي پژوهشي بودند و به صورت تمام شمار مورد بازبيني قرار گرفتند. در بخش كمي نيز جامعه آماري شامل خبرگان حوزه نوآوري و تحصيلكردگان دانشگاهي بودند. در اين پژوهش ابزار گرداوري داده شامل بررسي اسناد و مدارك و همينطور ماتريس ورودي روش ديماتل در قالب پرسشنامه مورد استفاده قرار گرفتند. جامعه پژوهش در بخش كيفي شامل اسناد علمي مشخص با روش نمونه گيري نظري مورد بازبيني قرار گرفت. همينطور در بخش كمي جامعه پژوهش خبرگان اين حوزه با روش نمونه گيري هدفمند مورد توجه قرار گرفتند. در اين پژوهش با استفاده از رويكرد فراتركيب مبتني بر رويكرد باروسو و ساندلوفسكي كه شامل هفت گام اساسي است و كنكاش پژوهش هاي گذشته كه با توجه به معيارهاي ورودي شامل مقالات علمي با درجه مشخص و بعد از سال 2000 ميلادي ، مفاهيم استخراج شده و در نهايت اجزاي بعد دانشي نظام نوآوري شناسايي شدند. اين اجزا كه پس از غربالگري منابع، از 48 منبع گرداوري گرديدند، در قالب 84 كد استخراج گرديد كه در بطن ده مضمون اساسي جاي‌دهي شدند. اين مضامين در قالب مقولات سه گانه پژوهش، يادگيري و مديريت دانش بعد دانشي نظام نوآوري را شكل دادند. مدل استخراج يافته طي يك پرسشنامه توسط 10 نفر از خبرگان يك سازمان نظامي مورد نظر قرار گرفته و بومي شد. در ادامه با استفاده از روش ديماتل به بررسي نحوه اتصال اجزا و بررسي كنش‌هاي متقابل بين آن ها در بين خبرگان يك سازمان نظامي پرداخته شد. اعتبار پژوهش در بخش كيفي با روش حياتي و كاپاي كوهن و در بخش كمي با مراجعه به خبرگان مورد تاييد قرار گرفت. نتايج نشان داد كه دو متغير مقدمات يادگيري و صيانت از دانش به عنوان عواملي كه بيشترين ميزان مجموع اثرگذاري و اثر پذيري را دارا هستند( به ترتيب با مقادير 2.0841 و 1.5240) در مجموعه عوامل به عنوان بازيگران مهمي شناخته مي‌شوند. همچنين دو متغير مقدمات يادگيري و آموزش داراي بيشترين مقدار تاثير گذاري خالص(كسر ميزان اثرگذاري از اثر پذيري) در مجموعه اين عوامل، به ترتيب با مقادير 0.9726 و 0.2763، را دارا بودند. از اين رو اين دو عامل به عنوان بيشترين تحريك كننده مجموعه عوامل به شمار آمده و نياز است در طرحريزي ها مورد توجه قرار گرفته شوند.