تحليل ديدگاه و عوامل اجتماعي مؤثر در پياده سازي الگوي ‌كشت بهره‌وري‌محور با استفاده از روش‌شناسي كيو(مطالعه موردي: شبكه آبياري دشت قزوين)

با توجه به سهم زياد بخش كشاورزي از منابع آب مصرف‌شده، به‌منظور مقابله با بحران كم‌آبي توجه به افزايش بهره‌وري مصرف آب از اهميت ويژه‌اي برخوردار است. در اين راستا اگرچه اصلاح الگوي‌كشت به‌عنوان يك راه حل اثرگذار پيشنهاد شده است، اما تلاش‌ها براي اجراي سياست‌هاي اصلاح الگوي‌كشت تا حد زيادي ناموفق بوده است. از مهمترين دلايل اجرايي نشدن اين سياست‌ها مي‌توان به اقتصادي نبودن الگوي پيشنهادي و عدم توجه به خواسته‌هاي بهره‌برداران اشاره كرد. در شبكه آبياري دشت قزوين، دغدغه مورد نظر اجرا نشدن الگوي‌كشت توسط بهره‌برداران براي استفاده بهينه از منابع آب موجود مي‎باشد. در اين پژوهش براساس منابع كتابخانه‌اي، مرور مطالعات قبلي و طراحي پرسشنامه با طيف ليكرت، 25 گويه برتر به‌عنوان نمونه عبارات روش كيو انتخاب شد. سپس با استفاده از روش‌شناسي كيو از بهره‌برداران آب نمونه‌برداري به‌روش نمونه‌گيري هدفمند انجام شد. داده‌هاي جمع‌آوري‌شده با استفاده از نرم‌افزار KADE تجزيه و تحليل شدند. نتايج نشان داد چهار ديدگاه غالب در ميان بهره‌برداران وجود دارد كه 45 درصد واريانس كل را تبيين نمودند. ديدگاه‌هاي شناسايي‌شده به‌ترتيب: «ديدگاه اقتصادمحور و فني»، «ديدگاه نارضايتي اجتماعي-فني و همراهي با سياست‌گذاري»، «ديدگاه همراهي فني، اجتماعي و محيط‌زيستي و كم‌توجهي به سياست‌گذاري» و «ديدگاه تمركز بر سياست‌گذاري و كم‌توجهي به ابعاد اجتماعي و فني» نام‌گذاري شدند. تمامي ديدگاه‌ها داراي قابليت‌اطمينان بالاتر از 0.95 بودند كه نشان مي‌دهد ديدگاه‌هاي استخراج‌شده از پايايي و اعتبار خوبي برخوردار هستند.