تعيين شاخص‌هاي مديريت آب در قطب‌هاي توليد زيتون در كشور

اين پژوهش، با هدف بررسي مديريت آبياري و تعيين بهره‌وري آب باغات زيتون تحت مديريت بهره‌برداران در سطح كشور اجرا شد. بدين منظور حجم آب داده‌شده توسط باغداران و عملكرد محصول در 102 باغ از باغات زيتون استان‌هاي قزوين، فارس، زنجان، گيلان، گلستان و سمنان در روش‌هاي مختلف آبياري (سطحي و قطره‌اي)، در دو سال متوالي (98 و1397) اندازه‌گيري شد. مقادير اندازه‌گيري شده با مقادير نياز خالص آبياري برآوردشده بر اساس سند ملي آب و همچنين مقادير تعيين شده بر اساس روش پن‌من‌مانتيث مقايسه گرديد. نتايج نشان داد كه ميانگين حجم آب آبياري، عملكرد، بهره‌وري آب آبياري و بهره‌وري آب كاربردي (آبياري و بارش مؤثر) در استان‌هاي منتخب در سطح احتمال يك درصد اختلاف معني‌دار دارند. حجم آب آبياري زيتون در مناطق مورد مطالعه از 2848 تا 11463 مترمكعب ‌بر هكتار متغير و ميانگين وزني آن 6011 مترمكعب ‌بر هكتار بود. ميانگين دو سالة عملكرد زيتون در قطب‌هاي توليد اين محصول از 1500 تا 11000 كيلوگرم ‌بر هكتار متغير و ميانگين وزني آن 4867 كيلوگرم ‌بر هكتار بود. بهره‌وري آب آبياري نيز از 2/0 تا 40/2 متغير و ميانگين وزني آن 95/0 كيلوگرم‌ بر مترمكعب بود. همچنين بهره‌وري آب كاربردي نيز در استان‌هاي منتخب از 18/0 تا 45/1 متغير و ميانگين وزني آن 63/0 كيلوگرم ‌بر مترمكعب تعيين شد. نتايج بيانگر آن بود كه در سطح كشور در دو سال مورد مطالعه نسبت به نياز آبياري بر اساس داده‌هاي هواشناسي 10 ساله اخير، حدود 27 درصد و نسبت به سندملي، حدود 17 درصد كم‌آبياري اجباري در باغات زيتون صورت گرفته‌است.