ارزيابي فصلي عملكرد آبياري در باغ‌هاي هلو و شليل (مطالعه موردي: استان اردبيل)

ارزيابي عملكرد آبياري در شرايط واقعي بهره‌برداري به‌عنوان نخستين گام در جهت بهبود مديريت منابع آب كشاورزي محسوب مي‌شود. در اين پژوهش، عملكرد فصلي آبياري هلو و شليل در شرايط واقعي بهره‌برداري از طريق پايش 24 باغ واقع در استان اردبيل (شهرستان‌هاي پارس‌آباد و مشگين‌شهر)، در فصل زراعي 1398-1397 مورد ارزيابي قرار گرفت. مجموع آب كاربردي و بارش موثر فصلي (I + Pe) و عملكرد ميوه به‌ترتيب، بين 280 تا 1675 ميلي‌متر و 1.00 تا 32.43 تن بر هكتار اندازه‌گيري شد (به‌ترتيب، با ميانگين وزني 582 ميلي‌متر و 14.61 تن بر هكتار). ميانگين نمايه  تأمين نسبي آبياري (RIS) براي روش آبياري قطره‌اي (1.25) به‌طور معني‌داري (P 0.05) پايين‌تر از روش آبياري سطحي (1.66) بود. اثر سطح مهارت بهره‌بردار، كشت مخلوط درختان، فواصل كشت درختان، روش آبياري و خسارت‌هاي بيماري/سرمازدگي بر نمايه‌هاي بهره‌وري آب معني‌دار (P 0.05) بود. در باغ‌هاي تحت كشت ارقام زودرس، ديررس و تركيبي از ارقام زودرس و ديررس به‌ترتيب، 75، 25 و 15 درصد از آب كاربردي فصلي به‌دوره پس از برداشت ميوه اختصاص يافت. خسارت بيماري/سرمازدگي موجب كاهش به‌ترتيب، 87 و 85 درصدي عملكرد ميوه و نمايه بهره‌وري آب (WPI+Pe) در مقايسه با باغ‌هاي فاقد خسارت شديد شد. تحت محدوديت‌هاي فني و اقتصادي فعلي، اكثر باغ‌هاي مورد مطالعه مديريت منطقي (اما با بهره‌وري پايين) آب آبياري را تجربه كردند. ارتقاي راندمان آبياري و عملكرد ميوه، كنترل خسارت‌هاي بيماري/سرمازدگي و اجراي كم‌آبياري كنترل شده در دوره‌هاي قبل و پس از برداشت ميوه موثرترين راهكارهاي بهبود نمايه‌هاي بهره‌وري آب در منطقه مطالعاتي است.