پاسخ رفتار مصرفي به نااطميناني اقتصاد كلان (مطالعه موردي: كشورهاي عضو اوپك)

رﺷﺪ اﻗﺘﺼﺎدي، ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺆﺛﺮ و ﭼﮕﻮﻧﮕﯽ ارﺗﻘﺎي آن ﻫﻤﻮاره ﯾﮑﯽ از ﻣﺴﺎﺋﻞ ﭼﺎﻟﺶ ﺑﺮاﻧﮕﯿﺰ اﻗﺘﺼﺎد ﺑﻮده اﺳﺖ. در اﯾﻦ ﺑﯿﻦ، از ﺛﺒﺎت اﻗﺘﺼﺎدي ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﯾﮑﯽ از اﻟﺰاﻣﺎت ﺗﺤﻘﻖ رﺷﺪ اﻗﺘﺼﺎدي ﭘﺎﯾﺪار ﯾﺎد ﻣﯽ ﺷﻮد. در ﻣﻘﺎﺑﻞ، وﺟﻮد ﺑﯽ ﺛﺒﺎﺗﯽ، ﻣﻮﺟﺐ ﺗﻐﯿﯿﺮ چشم اندازها و ﻏﯿﺮ ﻗﺎﺑﻞ ﭘﯿﺶ ﺑﯿﻨﯽ ﻧﻤﻮدن ﻧﺘﺎﯾﺞ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﻫﺎي اﻗﺘﺼﺎدي ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ. ﻧﺎاﻃﻤﯿﻨﺎﻧﯽ از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻔﺎﻫﯿﻢ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﺑﯽ ﺛﺒﺎﺗﯽ اﺳﺖ. ﺑﺎ ﻋﻨﺎﯾﺖ ﺑﻪ اﺑﻌﺎد وﺳﯿﻊ اﺛﺮﮔﺬاري ﻧﺎاﻃﻤﯿﻨﺎﻧﯽ، ﭘﺮداﺧﺘﻦ ﺑﻪ اﻣﺮ ﺗﺄﺛﯿﺮﭘﺬﯾﺮي ﻣﺘﻐﯿﺮﻫﺎي ﮐﻠﯿﺪي اﻗﺘﺼﺎد از ﻣﺴﺄﻟﻪ ﻧﺎاﻃﻤﯿﻨﺎﻧﯽ از اﻫﻤﯿﺖ ﺑﻪ ﺳﺰاﯾﯽ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ. ﻧﻈﺮ ﺑﻪ اﻫﻤﯿﺖ ﻣﻮﺿﻮع، در اﯾﻦ ﭘﮋوﻫﺶ، ﺗﻼش ﮔﺮدﯾﺪ ﺗﺎ ﺗﺄﺛﯿﺮ ﻣﺴﺘﻘﯿﻢ و ﻏﯿﺮﻣﺴﺘﻘﯿﻢ نااطميناني ﺑﺮ رﻓﺘﺎر ﻣﺼﺮﻓﯽ ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﯽ قرار ﮔﯿﺮد. ﺑﺪﯾﻦ ﻣﻨﻈﻮر از اﻃﻼﻋﺎت ﺳﺮي زﻣﺎﻧﯽ ﻣﺨﺎرج ﻣﺼﺮﻓﯽ (ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺟﺎﯾﮕﺰﯾﻦ ﻣﯿﺰان ﻣﺼﺮف)، درآﻣﺪ و ﺣﺠﻢ ﭘﻮل ﮐﺸﻮرﻫﺎي ﻋﻀﻮ اوﭘﮏ، در ﻓﺎﺻﻠﻪ ﺳﺎل ﻫﺎي ۲۰۰۶ﺗﺎ ۲۰۱۸، ﺑﺮاﺳﺎس ﺣﺪاﮐﺜﺮ اﻃﻼﻋﺎت در دﺳﺘﺮس ، اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪ. ﺷﺎﺧﺺ ﻧﺎاﻃﻤﯿﻨﺎﻧﯽ اﻗﺘﺼﺎدي ﻧﯿﺰ ﺑﻪ روش MIIﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﮔﺮدﯾﺪ. ﺗﻤﺎﻣﯽ ﻣﺘﻐﯿﺮﻫﺎ در ﻓﺮم ﻟﮕﺎرﯾﺘﻤﯽ و ﺳﺮاﻧﻪ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪﻧﺪ. ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ، ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﺎﻫﯿﺖ اﻟﮕﻮ و داده ﻫﺎي ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده، ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺑﺮآورد، از روش رﮔﺮﺳﯿﻮن آﺳﺘﺎﻧﻪ اي ﭘﺎﻧﻞ ( PTR) اﺳﺘﻔﺎده ﮔﺮدﯾﺪ . در اﯾﻦ اﻟﮕﻮ، اﺛﺮ ﻣﺴﺘﻘﯿﻢ ﻧﺎاﻃﻤﯿﻨﺎﻧﯽ ﺑﺎ ﻣﻌﺮﻓﯽ ﺷﺎﺧﺺ نااطميناني در ﻣﻌﺎدﻟﻪ، و اﺛﺮ ﻏﯿﺮﻣﺴﺘﻘﯿﻢ، ﺑﺎ ﺑﺮرﺳﯽ ﻧﻘﺶ ﺷﺎﺧﺺ ﻧﺎاﻃﻤﯿﻨﺎﻧﯽ در اﺛﺮﮔﺬاري ﺳﺎﯾﺮ ﻣﺘﻐﯿﺮﻫﺎي ﺗﻮﺿﯿﺤﯽ ﺳﻨﺠﯿﺪه ﺷﺪ. ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ، ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺑﺮرﺳﯽ وﺟﻮد ﻣﻘﺪار آﺳﺘﺎﻧﻪ ﺑﺮاي ﻣﺘﻐﯿﺮ نااﻃﻤﯿﻨﺎﻧﯽ، از آزﻣﻮن اﺛﺮ آﺳﺘﺎﻧﻪ اﺳﺘﻔﺎده ﮔﺮدﯾﺪ. ﻣﻄﺎﺑﻖ ﻧﺘﺎﯾﺞ اﯾﻦ آزﻣﻮن، وﺟﻮد ﯾﮏ ﺣﺪ آﺳﺘﺎﻧﻪ براي ﻣﺘﻐﯿﺮ ﻣﺬﮐﻮر ﺑﻪ ﺗﺄﯾﯿﺪ رﺳﯿﺪ. ﻧﺘﺎﯾﺞ ﭘﮋوﻫﺶ ﺣﺎﮐﯽ از آن ﺑﻮد ﮐﻪ در دوره ي ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﯽ، ﻧﺎاﻃﻤﯿﻨﺎﻧﯽ، ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺴﺘﻘﯿﻢ، ﺗﺄﺛﯿﺮ ﻣﻨﻔﯽ و ﻣﻌﻨﯽ داري ﺑﺮ ﻣﺨﺎرج ﻣﺼﺮﻓﯽ در ﮐﺸﻮرﻫﺎي ﻋﻀﻮ اوﭘﮏ دارد. در ﻣﻘﺎﺑﻞ، ﻫﻤﺒﺴﺘﮕﯽ ﻣﺜﺒﺖ و ﻣﻌﻨﯽ داري ﺑﯿﻦ ﻣﺘﻐﯿﺮﻫﺎي درآﻣﺪ ﺳﺮاﻧﻪ و ثروت ﺑﺎ ﻣﺨﺎرج ﻣﺼﺮﻓﯽ دوره ﺟﺎري ﺑﺮﻗﺮار اﺳﺖ. ﻫﺮ ﭼﻨﺪ، اﺛﺮﮔﺬاري ﻣﺘﻐﯿﺮﻫﺎي ﻣﺬﮐﻮر، در ﺳﻄﻮح ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻧﺎاﻃﻤﯿﻨﺎﻧﯽ ﻧﺎﻣﺘﻘﺎرن ﺑﻮد. ﺑﻪ ﻃﻮري ﮐﻪ در ﺳﻄﻮح ﺑﺎﻻي ﻧﺎاﻃﻤﯿﻨﺎﻧﯽ، از اﺛﺮﮔﺬاري ﻫﺮ دو ﻣﺘﻐﯿﺮ ﺑﺮ ﻣﺨﺎرج ﻣﺼﺮﻓﯽ ﮐﺎﺳﺘﻪ ﺷﺪ. ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ، ﻣﯽ ﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﻧﺎاﻃﻤﯿﻨﺎﻧﯽ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻏﯿﺮ ﻣﺴﺘﻘﯿﻢ و از ﻃﺮﯾﻖ اﺛﺮﮔﺬاري ﺑﺮ درآﻣﺪ و ﺛﺮوت ﻧﯿﺰ ﺗﺄﺛﯿﺮ ﻣﻨﻔﯽ ﺑﺮ ﻣﺨﺎرج ﻣﺼﺮﻓﯽ ﺑﺮﺟﺎي ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺬاﺷﺖ. ﺑﺎ ﻋﻨﺎﯾﺖ ﺑﻪ ﻧﺘﺎﯾﺞ ﺣﺎﺻﻞ از ﭘﮋوﻫﺶ و ﻧﻈﺮ ﺑﻪ اﺑﻌﺎد وﺳﯿﻊ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﺼﻮر ﺑﺮاي ﻧﺎاﻃﻤﯿﻨﺎﻧﯽ، ﺗﻌﻬﺪ ﺑﻪ ﺳﯿﺎﺳﺖ ﻫﺎي اﻋﻼم ﺷﺪه و اﺣﺘﯿﺎط در اﺟﺮاي ﺳﯿﺎﺳﺖ ﻫﺎي ﺻﻼﺣﺪﯾﺪي و ﻏﺎﻓﻠﮕﯿﺮاﻧﻪ (ﻫﺮ ﭼﻨﺪ ﺑﺎ اﻫﺪاف ﺧﯿﺮﺧﻮاﻫﺎﻧﻪ)، از ﺟﻤﻠﻪ ﭘﯿﺸﻨﻬﺎدهاي ﺳﯿﺎﺳﺘﯽ اﯾﻦ ﭘﮋوﻫﺶ ﺑﻪ ﺳﯿﺎﺳﺖ ﮔﺬاران ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد. ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ، ﭘﯿﺸﻨﻬﺎد ﻣﯽ ﺷﻮد ﺑﺮرﺳﯽ ﭘﯿﺎﻣﺪﻫﺎي آﺗﯽ ﻧﺎاﻃﻤﯿﻨﺎﻧﯽ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از روش ﻫﺎي آﯾﻨﺪه ﭘﮋوﻫﺎﻧﻪ، ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ ﻗﺮار ﮔﯿﺮد .