اثرات تحريم‌هاي نفتي ايران بر رفاه خانوارها: رهيافت تعادل عمومي قابل محاسبه پوياي بازگشتي

اﯾﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺑﻪ ﺑﺮرﺳﯽ اﺛﺮ ﺗﺤﺮﯾﻢ ﺻﺎدرات ﻧﻔﺖ ﺑﺮ رﻓﺎه ﺧﺎﻧﻮارﻫﺎ در اﯾﺮان از ﻃﺮﯾﻖ ﻣﻌﯿﺎر ﺗﻐﯿﯿﺮات ﻣﻌﺎدل ﻣﯽ ﭘﺮدازد. ﺑﺪﯾﻦ ﻣﻨﻈﻮر، ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻗﺎﺑﻠﯿﺖ ﻫﺎي ﻣﺪل ﺗﻌﺎدل ﻋﻤﻮﻣﯽ ﻗﺎﺑﻞ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻣﺪل ﻫﺎي ﺗﮏ ﻣﻌﺎدﻟﻪ اي، ﻣﺪل ﺗﻌﺎدل ﻋﻤﻮﻣﯽ ﻗﺎﺑﻞ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﭘﻮﯾﺎي ﺑﺎزﮔﺸﺘﯽ ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎي داده ﻫﺎي ﻣﺎﺗﺮﯾﺲ حسابداري اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺳﺎل ۱۳۹۵، ﮐﺎﻟﯿﺒﺮه ﺷﺪه و ﺑﺎ ﺷﺒﯿﻪ ﺳﺎزي ﮐﺎﻫﺶ صادرات ﻧﻔﺖ، ﺗﻐﯿﯿﺮات رﻓﺎه ﮔﺮوه ﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺧﺎﻧﻮارﻫﺎي ﺷﻬﺮي و روﺳﺘﺎﯾﯽ ﻣﻘﺎﯾﺴﻪ ﮔﺮدﯾﺪه اﺳﺖ. در ﻫﻤﯿﻦ راﺳﺘﺎ، ﯾﮏ ﺳﻨﺎرﯾﻮ ﺑﺎ ﻣﯿﺰان ﮐﺎﻫﺶ ۷۰درﺻﺪي صادرات ﻧﻔﺖ، ﺑﺮاي ﺗﻤﺎم دوره ﻫﺎ در ﻣﺪل اﻋﻤﺎل ﺷﺪه اﺳﺖ. ﻧﺘﺎﯾﺞ ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣﺪه در ﺧﺼﻮص ﺗﺄﺛﯿﺮ ﻣﺤﺪودﯾﺖ ﺻﺎدرات ﻧﻔﺖ ﺑﺮ ﺑﺮﺧﯽ ﻣﺘﻐﯿﺮﻫﺎي ﮐﻼن اﻗﺘﺼﺎدي ﻧﺸﺎن ﻣﯽ دﻫﺪ ﮐﻪ ﮐﺎﻫﺶ ﺻﺎدرات ﻧﻔﺖ، ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ اﻓﺰاﯾﺶ ﻧﺮخ ارز و ﺻﺎدرات ﻏﯿﺮ ﻧﻔﺘﯽ و ﻧﯿﺰ ﮐﺎﻫﺶ ﺟﺬب داﺧﻠﯽ، ﺻﺎدرات و واردات ﮐﻞ و ﺗﻮﻟﯿﺪ ﻧ ﺎﺧﺎﻟﺺ داﺧﻠﯽ ﻣﯽ ﮔﺮدد. ﺑﺎ ﮐﺎﻫﺶ ﺻﺎدرات ﻧﻔﺖ، درآﻣﺪ و ﻣﺨﺎرج ﻣﺼﺮﻓﯽ ﺧﺎﻧﻮارﻫﺎي ﺷﻬﺮي و روﺳﺘﺎﯾﯽ در ﻃﻮل دوره ﮐﺎﻫﺶ ﻣﯽ ﯾﺎﺑﺪ. ﮐﺎﻫﺶ در درآﻣﺪ و ﻣﺨﺎرج ﻣﺼﺮﻓﯽ ﮔﺮوه ﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺧﺎﻧﻮارﻫﺎي ﺷﻬﺮي و روﺳﺘﺎﯾﯽ روﻧﺪ اﻓﺰاﯾﺸﯽ دارد. ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ دﻫﮏ ﻫﺎي ﺑﺎﻻﺗﺮ خانوترهاي ﺷﻬﺮي و روﺳﺘﺎﯾﯽ، ﮐﺎﻫﺶ ﺑﯿﺸﺘﺮي در درآﻣﺪ و ﻣﺨﺎرج ﺧﻮد دارﻧﺪ. ﺑﻪ ﻋﻼوه، درآﻣﺪ و ﻣﺨﺎرج ﺧﺎﻧﻮارﻫﺎي روﺳﺘﺎﯾﯽ ﺑﯿﺶ از ﺧﺎﻧﻮارﻫﺎي ﺷﻬﺮي ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﯿﺮ ﻗﺮار ﻣﯽ ﮔﯿﺮد. ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺗﻐﯿﯿﺮات ﻣﻌﺎدل ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺷﺎﺧﺺ رﻓﺎه ﺧﺎﻧﻮار در دوره ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﯽ ﻧﺸﺎن ﻣﯽ دﻫﺪ ﮐﻪ رﻓﺎه ﺧﺎﻧﻮارﻫﺎي ﺷﻬﺮي و روﺳﺘﺎﯾﯽ در ﺗﻤﺎم ﮔﺮوه ﻫﺎ ﮐﺎﻫﺶ مي يابد و دﻫﮏ ﻫﺎي ﺑﺎﻻﯾﯽ ﮐﺎﻫﺶ رﻓﺎه ﺑﯿﺸﺘﺮي دارﻧﺪ. ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﮐﺎﻫﺶ رﻓﺎه ﺗﻤﺎم ﮔﺮوه ﻫﺎي ﺧﺎﻧﻮارﻫﺎي روﺳﺘﺎﯾﯽ در ﻃﻮل دوره ﻫﻤﻮاره ﺑﯿﺶ از ﺧﺎﻧﻮارﻫﺎي ﺷﻬﺮي ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ. ﺑﻪ ﻋﻼوه، ﺑﺎ اداﻣﻪ روﻧﺪ ﺗﺤﺮﯾﻢ ﺻﺎدرات ﻧﻔﺖ، از ﺷﮑﺎف ﻣﻮﺟﻮد ﻣﯿﺎن ﮐﺎﻫﺶ رﻓﺎه ﺧﺎﻧﻮارﻫﺎي روﺳﺘﺎﯾﯽ و ﺷﻬﺮي ﮐﺎﺳﺘﻪ ﻣﯽ ﺷﻮد. تحليل ﺣﺴﺎﺳﯿﺖ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﮐﺸﺶ ﻫﺎي ﮐﻠﯿﺪي ﻣﺪل ﻧﺸﺎن ﻣﯽ دﻫﺪ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺗﻐﯿﯿﺮ ﮐﺸﺶ ﻫﺎي اوﻟﯿﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت اﻧﻔﺮادي و ﺗﺮﮐﯿﺒﯽ، ﺗﻐﯿﯿﺮ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﯽ در ﻧﺘﺎﯾﺞ ﺑﻪ وﺟﻮد ﻧﯿﺎﻣﺪه و ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ اﻋﺘﺒﺎر ﻧﺘﺎﯾﺞ اﺻﻠﯽ ﺗﺄﯾﯿﺪ ﻣﯽ ﮔﺮدد.