بررسي رابطه بين رشد اقتصادي، حجم حمل و نقل و تخريب زيست ‌محيطي در ايران: رويكرد جداسازي

ﻫﺪف اﺻﻠﯽ اﯾﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺑﺮرﺳﯽ راﺑﻄﻪ ﺑﯿﻦ رﺷﺪ اﻗﺘﺼﺎدي، ﺣﺠﻢ ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ و اﻧﺘﺸﺎر ﮐﺮﺑﻦ با ﺑﻪ ﮐﺎرﮔﯿﺮي روﯾﮑﺮد ﺟﺪاﺳﺎزي اﺳﺖ . دﺳﺘﯿﺎﺑﯽ ﺑﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ اﻗﺘﺼﺎدي ﺑﺪون اﻓﺰاﯾﺶ ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ و ﻣﯿﺰان اﻧﺘﺸﺎر ﮐﺮﺑﻦ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺟﺪاﺳﺎزي رﺷﺪ اﻗﺘﺼﺎدي از رﺷﺪ ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ و ﺟﺪاﺳﺎزي رﺷﺪ ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ از رﺷﺪ ﮐﺮﺑﻦ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﻣﯽ ﺷﻮد . ﺑﺮاي اﯾﻦ ﻣﻨﻈﻮر با اﺳﺘﻔﺎده از داده ﻫﺎي ﺣﺠﻢ ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ ﺑﺎر و ﻣﺴﺎﻓﺮ، اﻧﺘﺸﺎر ﮐﺮﺑﻦ ﻧﺎﺷﯽ از ﺑﺨﺶ ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ و ﺗﻮﻟﯿﺪ ﻧﺎﺧﺎﻟﺺ داﺧﻠﯽ واﻗﻌﯽ ﺑﺪون ﻧﻔﺖ و ﺑﻪ ﮐﺎرﮔﯿﺮي روش ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺟﺪاﺳﺎزي وﺿﻌﯿﺖ ﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ ارﺗﺒﺎط ﺑﯿﻦ ﺗﺨﺮﯾﺐ زﯾﺴﺖ ﻣﺤﯿﻄﯽ، ﺣﺠﻢ ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ و رﺷﺪ اﻗﺘﺼﺎدي در ﺑﺨﺶ ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ اﯾﺮان در ﻃﯽ ﭼﻬﺎر دوره ﺷﺎﻣﻞ دو دوره ﻗﺒﻞ از اﺟﺮاي ﻗﺎﻧﻮن ﻫﺪﻓﻤﻨﺪي يارانه ها( ١٣٧٩ -٨٣، ١٣٨٤ -٨٨ ) و دو دوره ﺑﻌﺪ از اﺟﺮاي اﯾﻦ ﻗﺎﻧﻮن ( ١٣٨٩ -٩٣، ١٣٩٤ -٩٧) ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﯽ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ. ﺑﺮ اﺳﺎس ﻧﺘﺎﯾﺞ ﺣﺎﺻﻞ ﺑﺮاي ﭼﻬﺎر دوره ﻣﺬﮐﻮر، اﺻﻼح ﻗﯿﻤﺖ ﻫﺎي اﻧﺮژي در ﺳﺎل ۱۳۸۹ ﻫﺮ ﭼﻨﺪ ﺑﺎﻋﺚ ﺷﺪ ﮐﻪ راﺑﻄﻪ ﺑﯿﻦ رﺷﺪ اﻗﺘﺼﺎدي و رﺷﺪ ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ از ﭘﯿﻮﻧﺪ رو ﺑﻪ رﺷﺪ(رﺷﺪ اﻗﺘﺼﺎدي ﺗﻮام ﺑﺎ رﺷﺪ ﺣﺠﻢ ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ) ﺑﻪ ﺟﺪاﺳﺎزي ﻗﻮي(رﺷﺪ اﻗﺘﺼﺎدي ﺗﻮام ﺑﺎ ﮐﺎﻫﺶ ﺣﺠﻢ ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ) ﺗﻐﯿﯿﺮ ﯾﺎﺑﺪ اﻣﺎ ﺑﻪ دﻟﯿﻞ ﻋﺪم ﺑﺮﻗﺮاري وﺿﻌﯿﺖ ﺟﺪاﺳﺎزي ﻗﻮي ﺑﯿﻦ رﺷﺪ ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ و رﺷﺪ آلودگي، اﺻﻼح ﻗﯿﻤﺖ ﻫﺎي اﻧﺮژي ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﮐﺎﻫﺶ ﻧﺸﺮ ﮐﺮﺑﻦ ﻧﺸﺪه اﺳﺖ. از اﯾﻦ رو دﺳﺘﯿﺎﺑﯽ ﺑﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﮐﻢ ﮐﺮﺑﻦ در ﺑﺨﺶ ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ ﮐﺸﻮر ﺗﻨﻬﺎ ﺑﺎ اﺻﻼح ﻗﯿﻤﺖ ﻫﺎي اﻧﺮژي ﺗﺤﻘﻖ ﻧﻤﯽ ﯾﺎﺑﺪ و ﻣﺴﺘﻠﺰم ﺑﻪ ﮐﺎرﮔﯿﺮي ﺳﯿﺎﺳﺖ ﻫﺎي ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﺑﻬﺒﻮد ﮐﺎراﯾﯽ اﻧﺮژي و ﺗﮑﻨﻮﻟﻮژي ﻫﺎي ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﮐﺎﻫﺶ ﻧﺸﺮ ﮐﺮﺑﻦ اﺳﺖ .