شكاف جنسيتي دستمزد شاغلان بخش دولتي و خصوصي در بازار نيروي كار شهري ايران: رهيافت تجزيه مبتني بر مدل توبيت با متغير ابزاري

ﺑﺎ ﻣﺮوري ﺑﺮ وﺿﻌﯿﺖ ﺷﻐﻠﯽ و درآﻣﺪي زﻧﺎن و ﻣﻘﺎﯾﺴﻪ ي آن ﺑﺎ ﻣﺮدان، ﻣﺸﺨﺺ اﺳﺖ ﮐﻪ زﻧﺎن از آﺳﯿﺐ ﭘﺬﯾﺮﺗﺮﯾﻦ ﺑﺨﺶ ﻫﺎي ﺟﻤﻌﯿﺖ ﮐﺸﻮر ﻫﺴﺘﻨﺪ. در ﭼﻬﺎر دﻫﻪ ﮔﺬﺷﺘﻪ زﻧﺎن اﯾﺮاﻧﯽ ﺗﺒﺪﯾﻞ ﺑﻪ ﻧﯿﻤﯽ از ﻓﺎرغ اﻟﺘﺤﺼﯿﻼن داﻧﺸﮕﺎﻫﯽ ﮐﺸﻮر ﺷﺪه اﻧﺪ اﻣﺎ ﻃﺒﻖ آﻣﺎر ﻧﺘﺎﯾﺞ ﻧﯿﺮوي ﮐﺎر ﺳﺎل ١٣٩٦، ﻧﺮخ ﻣﺸﺎرﮐﺖ زﻧﺎن در ﺑﺎزار ﮐﺎر ١٦ درﺻﺪ ﺑﻮده ﮐﻪ ﺑﺎ ﻧﺮخ ﻣﺸﺎرﮐﺖ 64/5 درﺻﺪي ﻣﺮدان ﺗﻔﺎوت ﺑﺴﯿﺎر دارد . اﯾﻦ در ﺣﺎﻟﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﯾﮑﯽ از ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎي ﻣﻬﻢ ﺑﺮاي ﺳﻨﺠﺶ ﭘﯿﺸﺮﻓﺖ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻫﺮ ﮐﺸﻮر، وﺿﻌﯿﺖ زﻧﺎن ﻫﺮ ﮐﺸﻮر اﺳﺖ. در ﺑﺎزار ﻧﯿﺮوي ﮐﺎر اﯾﺮان، ﺷﮑﺎف ﻣﺜﺒﺖ دﺳﺘﻤﺰدي ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻓﺰوﻧﯽ دﺳﺘﻤﺰد زﻧﺎن ﺑﺎوﺟﻮد ﺗﻔﺎوت ﻧﺎﭼﯿﺰ ﺳﻄﺢ ﺗﺤﺼﯿﻼت آﻧﺎن، ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻣﺮدان وﺟﻮد دارد. اﯾﻦ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺑﺮآن اﺳﺖ ﺗﺎ ﺑﻪ ﺑﻨﯿﺎدي ﺗﺮﯾﻦ و ﺑﺪﯾﻬﯽ ﺗﺮﯾﻦ ﻧﺎﺑﺮاﺑﺮي، ﯾﻌﻨﯽ ﻧﺎﺑﺮاﺑﺮي دﺳﺘﻤﺰدي، ﺑﭙﺮدازد و ﺗﻌﯿﯿﻦ ﮐﻨﺪ ﭼﻪ ﻣﯿﺰان از اﯾﻦ ﻧﺎﺑﺮاﺑﺮي دﺳﺘﻤﺰد ﻧﺎﺷﯽ از ﺗﺒﻌﯿﺾ و ﭼﻪ ﻣﯿﺰان ﻧﺎﺷﯽ از وﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎي ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ اﻧﺴﺎﻧﯽ اﺳﺖ . اﯾﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺑﺎ ﭘﺎﯾﻪ ﻗﺮار دادن ﺗﺠﺰﯾﻪ اوﮐﺴﺎﮐﺎ و ﺑﻼﯾﻨﺪر و ﺑﻪ ﮐﺎرﮔﯿﺮي داده ﻫﺎي ﺧﺮد در ﺳﻄﺢ ﺧﺎﻧﻮار و ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از روش اﻗﺘﺼﺎدﺳﻨﺠﯽ داده ﻫﺎي ﺳﺎﻧﺴﻮر ﺷﺪه، ﺑﻪ ﺑﺮرﺳﯽ ﺷﮑﺎف ﺟﻨﺴﯿﺘﯽ دﺳﺘﻤﺰد ﺷﺎﻏﻼن ﺑﺨﺶ دوﻟﺘﯽ و ﺧﺼﻮﺻﯽ در اﯾﺮان ﭘﺮداﺧﺘﻪ اﺳﺖ. روش ﻣﺘﺪاول ﺑﺮرﺳﯽ ﺷﮑﺎف دﺳﺘﻤﺰدي ﺑﺎ اﺳﺘﻔ ﺎده از ﺗﺠﺰﯾﻪ اوﮐﺴﺎﮐﺎ و ﺑﻼﯾﻨﺪر و رﮔﺮﺳﯿﻮن ﺣﺪاﻗﻞ ﻣﺮﺑﻌﺎت ﻣﻌﻤﻮﻟﯽ اﺳﺖ. اﻣﺎ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻫﻤﻴﺖ ﻣﻮﺿﻮع و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺗﺼﻮﻳﺮ ﻣﻮﺟﻮد از داده ﻫﺎي ﺳﺎﻧﺴﻮر ﺷﺪه، روش ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺷﮑﺎف دﺳﺘﻤﺰدي ﻣﻮﺟﻮد داراي ﺗﻮرش ﺑﻮده و ﻧﺘﺎﯾﺞ ﻗﺎﺑﻞ اﻋﺘﻤﺎدي اراﺋﻪ ﻧﻤﯽ دﻫﺪ. اﯾﻦ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺗﻼش ﻣﯽ ﮐﻨﺪ ﺑﺎ ﻛﻤﻚ داده ﻫﺎي ﺳﺎﻧﺴﻮر ﺷﺪه و ﻣﺪل ﺗﻮﺑﯿﺖ، ﺑﺮآورد دﻗﯿﻖ ﺗﺮي از ﻣﯿﺰان ﺷﮑﺎف ﺟﻨﺴﯿﺘﯽ دﺳﺘﻤﺰد در ﺑﺎزار ﻧﯿﺮوي ﮐﺎر اﯾﺮان در ﺳﺎل ٩٦ﺟﻬﺖ ﻣﺆﺛﺮ واﻗﻊ ﺷﺪن ﮐﺎﻫﺶ ﺗﺒﻌﯿﺾ و رﺳﯿﺪن ﺑﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﭘﺎﯾﺪار اراﺋﻪ دﻫﺪ . ﻧﺘﺎﯾﺞ ﭘﮋوﻫﺶ ﻧﺸﺎن ﻣﯽ دﻫﺪ ﮐﻪ ﺷﮑﺎف ﺟﻨﺴﯿﺘﯽ دﺳﺘﻤﺰد در ﻫﺮ دو روش، ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻓﺰوﻧﯽ ﻣﯿﺎﻧﮕﯿﻦ د ﺳﺘﻤﺰد ﻣﺮدان ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ زﻧﺎن در ﺑﺎزار ﮐﺎر اﯾﺮان وﺟﻮد دارد اﻣﺎ در ﺻﻮرت ﻧﺎدﯾﺪه ﮔﺮﻓﺘﻦ ارﯾﺐ داده ﻫﺎي ﺳﺎﻧﺴﻮر ﺷﺪه، ﺗﻔﺎوت دﺳﺘﻤﺰد زﻧﺎن و ﻣﺮدان ﮐﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ اﻧﺴﺎﻧﯽ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺿﯿﺢ اﺳﺖ و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺗﺒﻌﯿﺾ ﺟﻨﺴﯿﺘﯽ دﺳﺘﻤﺰد ﮐﻪ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺿﯿﺢ ﺑﺎ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ اﻧﺴﺎﻧﯽ ﻧﯿﺴﺖ ﺑﯿﺶ از اﻧﺪازه ﺑﺮآورد ﻣ ﯽ ﺷﻮد ﮐﻪ اﯾﻦ اﻓﺰاﯾﺶ ﺑﺮآورد در ﺑﺨﺶ ﺗﺒﻌﯿﺾ ﺟﻨﺴﯿﺘﯽ دﺳﺘﻤﺰد ﺑﻪ ﻣﯿﺰان ﺑﯿﺸﺘﺮي ﻣﺤﺴﻮس اﺳﺖ . در ﺻﻮرﺗﯽ ﮐﻪ زﻧﺎن از ﺑﺎزده اي ﻣﺸﺎﺑﻪ ﻣﺮدان ﺑﺮﺧﻮردار ﺑﺎﺷﻨﺪ، ﻣﯿﺰان ﺗﺒﻌﯿﺾ دﺳﺘﻤﺰدي در روش ﺣﺪاﻗﻞ ﻣﺮﺑﻌﺎت ﻣﻌﻤﻮﻟﯽ و ﺗﻮﺑﯿﺖ ﺑﻪ ﺗﺮﺗﯿﺐ ﺑﺮاﺑﺮ ﺑﺎ 0/31 و 0/22 ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد .