اثر 2-فنوكسي اتانول بر ظرفيت آنزيم‌‌هاي آنتي‌اكسيداني در بافت‌‌هاي مختلف ماهي قزل‌آلاي رنگين‌كمان (Oncorhynchus mykiss)

پژوهش حاضر با هدف ارزيابي اثر داروي بيهوشي 2-فنوكسي اتانول بر ظرفيت آنزيم‌‌هاي آنتي‌اكسيداني شامل سوپر اكسيد ديسموتاز (SOD)، كاتالاز (CAT) و گلوتاتيون پراكسيداز (GPx) در بافت‌‌هاي مختلف (مغز، آبشش، كبد، خون و موكوس) ماهي قزل‌آلاي رنگين‌كمان (Oncorhynchus mykiss) در مراحل مختلف بيهوشي بلافاصله و 24 ساعت پس از بيهوشي صورت گرفت. ابتدا تعداد 180 عدد ماهي با ميانگين وزن 0.8±5.82 گرم در 6 گروه (هر گروه با 3 تكرار) تقسيم و در معرض غلظت‌‌هاي صفر، 0.2، 0.3، 0.4، 0.5 و 0.6 ميلي‌‌ليتر در ليتر 2-فنوكسي اتانول براي تعيين حداقل غلظت بيهوش‌كنندگي قرار گرفتند. حداقل غلظت 2-فنوكسي اتانول براي ايجاد بيهوشي، 0.3 ميلي‌‌ليتر در ليتر تعيين شد. سپس براي ارزيابي اثر اين غلظت از ماده بيهوشي بر ظرفيت آنزيم‌‌هاي آنتي‌‌اكسيداني در بافت‌هاي مختلف ماهي قزل‌آلاي رنگين‌كمان، تعداد 72 قطعه ماهي با ميانگين وزني 0.73±5.79 گرم در دو گروه شاهد و آزمايش (هر گروه 36 قطعه ماهي) جايابي شدند. از ماهيان هر دو گروه در زمان‌هاي صفر (بلافاصله بعد از بيهوشي) و 24 ساعت بعد از بيهوشي، نمونه‌‌‌‌هاي سرم خون، موكوس پوست و عصاره‌‌هاي بافتي (مغز، آبشش و كبد) تهيه و آنزيم‌‌هاي SOD، CAT، GPx و نيز پروتئين در آنها اندازه‌گيري شد. نتايج نشان داد كه داروي بيهوشي 2-فنوكسي اتانول سبب مهار ظرفيت‌‌هاي آنتي‌‌اكسيداني بافت‌‌هاي مختلف، احتمالاً از طريق افزايش گونه‌‌هاي فعال اكسيژن و آسيب اكسيداتيو شد. مقايسه نتايج ظرفيت آنزيم‌‌هاي آنتي‌‌اكسيداني در بافت‌‌هاي مختلف ماهيان قزل‌آلاي رنگين‌كمان بيهوش‌‌شده با 2-فنوكسي اتانول و تفاوت آشكار در سير نزولي يا صعودي اين آنزيم‌ها نشان مي‌دهد كه روش غيرتهاجمي (نمونه‌‌هاي موكوس و خون) براي بيان وضعيت سيستم دفاع آنتي‌‌اكسيداني ماهي قزل‌آلاي رنگين‌كمان در مواجهه با داروي بيهوشي 2-فنوكسي اتانول مناسب نيست.