واكاوي ارتباط بارش‌هاي سنگين با باد‌هاي حدي در استان اردبيل

وقوع بارش سنگين ناشي از عوامل مختلف جوي است و بادهاي حدي نقش مهمي در تأمين رطوبت و تشديد سرعت و مدت بارش دارند. هدف از ارائه اين كار پژوهشي واكاوي ارتباط اين دو پديده در استان اردبيل و سازگاري زندگي جوامع بشري با آن بوده به گونه اي كه هم در مقابل حوادث پسين آن آماده بود و هم با شناخت رفتار اين دو پديده يك ديد اقتصادي نسبت به اين موضوع داشت.در جهت اجراي اين تحقيق از داده‌هاي پارامتر بارش و سرعت و جهت باد روزانه و سه ساعته براي دوره زماني 13 ساله (2009-2021) براي 11 ايستگاه سينوپتيكي اردبيل استفاده گشت. بر حسب صدك 95% روز‌هاي فرين براي هر ايستگاه به دست آمد. براي تحليل آماري و همديدي شرط انتخاب روز نماينده براي هر ايستگاه وقوع همزماني بارش و باد حدي ملاك قرار گرفت و به علت رعايت اختصار به تحليل يك واقعه در ايستگاه مشكين‌شهر پرداخته شد. با استفاده از داده NETCDF ماهواره TRMM تراكم بارش در نرم‌افزار GIS نمايش داده شد و با نرم‌افزار گلباد جهت باد نشان داده شد هم‌چنين با استفاده از داده‌هاي NCEP نقشه‌هاي سينوپتيكي ترسيم گرديد نتايج آماري براي ايستگاه مشكين‌شهر نشان داد بيشينه فراواني باد با 56% در فصل زمستان و اسفند ماه رخ داده كه اغلب از سمت جنوب وارد شهر شده است اما بيش‌تر بارش در فصل بهار با (41%) و ماه ارديبهشت پر‌بارش‌ترين ماه بوده است. نتايج تحليل همديدي نشان داد سيستم حاكم بر روي منطقه مورد مطالعه كم‌فشار روي درياچه آرال بوده و شرايط چرخندي صعود هوا را در پي داشته است. در شرق درياي مديترانه و شمال درياي سياه سامانه‌هاي پر‌فشاري تشكيل يافته و با حركت برونگرد خود باعث هدايت جريانات غربي به سمت منطقه شده است. هم‌چنين منطقه مورد مطالعه در جلوي محور فرود غرب ايران قرار گرفته و چرخندگي مثبت هوا منجر به تقويت واگرايي در وورد‌سپهر شده است. سرعت حركت افقي هوا به سرعت رود‌باد رسيده و با در بر داشتن رطوبت درياي مديترانه مقدار 1.2 گرم در كيلو‌گرم رطوبت را بر آتمسفر منطقه تزريق نموده است. پيامد آن تشكيل هسته‌هايي از آب قابل بارش به ميزان 8 كيلو‌گرم در يك متر‌مربع و هسته‌اي از همگرايي رطوبت در شمال‌غرب ايران بوده و وزش شرق‌سوي باد‌هاي غربي باعث شار آن به سمت منطقه مطالعاتي شده است.