جغرافياي تاريخي بندرها و كناره‌هاي ايراني خليج‌فارس با تكيه‌بر منابع جغرافيايي مسلمانان

در بررسي موقعيت و جايگاه مناطق مهم و استراتژيك، منابع جغرافياي تاريخي از اهميت زيادي برخوردار هستند. يكي از مهم‌ترين مناطق كه از ديرباز جايگاه ويژه‌اي در بين جغرافي نگاران مسلمان داشته، كناره‌ها و بندرهاي شمالي خليج‌فارس هست كه همواره جزء قلمرو سرزميني ايران به‌حساب مي‌آمدند. جغرافي‌نگاران مسلمان ضمن اشاره به نام درياي فارس، اطلاعات گران‌بهايي از موقعيت جغرافيايي و حدود، وضعيت اقتصادي و اجتماعي اين مناطق به دست مي‌دهند. مقاله حاضر بر آن است كه جغرافياي تاريخي بنادر و كناره‌هاي ايراني سواحل خليج‌فارس را با استفاده از متون جغرافيايي مسلمانان و بر پايه روش توصيفي تحليلي و با استفاده از داده‌هاي كتابخانه‌اي بررسي و تحليل كند. حاصل بررسي‌هاي انجام‌گرفته در اين مطالعه نشان مي‌دهد كه موقعيت جغرافيايي سواحل ايراني خليج‌فارس تأثير عمده‌اي بر حيات اجتماعي و اقتصادي اين مناطق داشته است و ابعاد مختلف زندگي مردمان آن تحت تأثير جغرافيا و واقع‌شدن در كناره‌هاي خليج‌فارس قرار داشت. همچنين قرار گرفتن در سواحل خليج فارس باعث رونق اقتصادي و تبادلات فرهنگي گستردۀ ساحل نشين‎هاي ايراني با مناطق اطراف شده بود.