گونه‌شناسي و پيشنهاد الگوي پراكندگي و بُعد زماني قبور كلان‌سنگي استان كرمانشاه(مطالعۀ ويژه: شهرستان‌هاي گيلان‌غرب و سرپل ذهاب)

استان كرمانشاه از مناطق قابل توجه باستان شناسان است كه تاكنون مطالعات زيادي در آن انجام گرفته است. پژوهش حاضر به بررسي قبور كلان سنگي در شهرستان هاي گيلان غرب و سرپل ذهاب مي پردازد. قبور كلان سنگي، ازجمله تدفين هايي هستند كه داراي ساختار و معماري ويژه اي هستند كه در ايران و به خصوص در منطقۀ مطالعه شده كمتر شناخته شده و پژوهش شده است. با مطالعه برروي اين قبور مي توان شناختي هرچند اندك از فرهنگ، اعتقادات و نيز نحوۀ زندگي مردمان صاحب اين قبور به دست آورد. مهم ترين پرسش هاي اين پژوهش عبارتنداز: ويژگي ساختار معماري اين قبور چگونه بوده است؟ حوزۀ پراكندگي گونه هاي اين قبور چگونه بوده و چه الگويي براي اين پراكندگي مي توان تعريف كرد؟ روش پژوهش ازنظر هدف كاربردي-تاريخي است كه با استناد به نظريات ارائه شده در اين باره، تأثير بسياري در شناسايي و بازسازي گونه هاي تدفيني داشته است. دسته بندي شكل و ساختار قبور به صورت توصيفي انجام گرفته است. بررسي و انطباق ساختار قبور و ارتباطات فرهنگي مطالعه به صورت تاريخي بوده است. در همين راستا، ضمن بررسي ميداني منطقه، ابتدا مقايسۀ گونه شناختي داده ها و گاه نگاري نسبي قبور انجام شد و سپس با نرم افزار GIS به تحليل و شناسايي الگوي پراكنش قبور منطقه با عوامل مختلف جغرافياي طبيعي پرداخته شد. ديگر اطلاعات در زمينۀ موردمطالعه به روش كتابخانه اي گردآوري شده است تا زمينه اي براي مقايسه با محوطه هاي هم جوار فراهم شود. بر اين اساس متغيرهاي گوناگوني ازقبيل: ارتفاع، شيب و رودخانه ها تجزيه و تحليل شدند. به صورت كلي قبور شناسايي شده در اين بررسي به دو گروه اصلي قبور صندوقيو قبور كرومليچ: تقسيم مي شوند كه قبور كرومليچ زيرگونه هاي مختلفي را شامل مي شود؛ درنهايت براساس مطالعات صورت گرفته و نيز كاوش هايي كه برروي قبور كلان سنگي شمال غرب انجام گرفته است و نيز با توجه به عدم شناسايي استقرارهاي مرتبط با قبور، مي توان شيوۀ زندگي كوچ روي را براي صاحبان اين قبور پيشنهاد داد.