تحولات اجتماعي و فرهنگي در تطبيق با تغييرات لباس زنان قاجاري و اروپايي سال‌هاي 1900-1925م. /1279-1304ه‍.ش. (مطالعۀ موردي پوشش زنان تهران و لندن)

وقوع جنگ جهاني اول در اروپا و انقلاب مشروطه در ايران، در دوران اوج مدرنيته و تلاش زنان در تحول جايگاه اجتماعي شان، ويژگي هاي متفاوتي در نوع پوشش زنان به وجود آورد. در اين راستا تطبيق پوشاك زنان قاجار با زنان در اروپا كمتر موردتوجه بوده كه در اين پژوهش تطبيق با پوشاك زنان بريتانيايي و مشخصاً لندن انجام پذيرفته است. اين پژوهش در تلاش براي پاسخ گويي به اين پرسش است كه، تحولات اجتماعي زنان تهران و لندن در بازۀ زماني موردنظر تا چه اندازه در سبك پوشش آن ها مؤثر واقع شده و معناي نزديك تري به زن مدرن را به وجود آورده است؟ فرضيۀ تفاوت در ماهيت تحولات اجتماعي دو كشور و سابقۀ قديمي تر تغييرات مدرنيته در بريتانيا را نشان مي دهد كه در ايران بيشتر به صورت مظاهري از مدرنيزاسيون به وقوع پيوست. پژوهش حاضر از نوع كيفي و شيوۀ توصيفي با رويكرد مطالعات تطبيقي هنر است. يافته ها نشان مي دهند كه تحولات پوشاك زنان با نقش اجتماعي موردانتظار از زن معاصر در ايران مطابقت ندارد. تحولات پوشاك زنان در بريتانيا درپيِ تلاش براي كسب آزادي هاي مدني بيشتر، به راحت تر، آزادتر و متنوع تر شدن لباس ها انجاميد؛ اما در ايران تغييرات لباس زنان تقليدي بود و تناسبي با تحولات اجتماعي نداشت؛ به گونه اي كه بيشترين تغييرات در لباس اندروني زنان حاصل شد كه تحت تأثير عواملي چون واردات بي رويۀ منسوجات متنوع و گاه ارزان قيمت، ورود چرخ خياطي و... به نمونه هاي غربي مانند: پيراهن، بلوز دامن، كت ودامن و... تبديل گرديد و لباس بيروني زنان قاجار هم چنان چادر، چاقچور و روبنده، منطبق با عرف جامعه بود؛ به عبارتي زنان اروپايي لباس خود را در سازگاري با فعاليت هاي اجتماعي تغيير دادند، ولي زنان قاجار نتوانستند در تقابل با عرف جامعه به تغيير لباس اجتماعي خود دست پيدا كنند.