دلايل موفقيت نظامي هراكليوس در برابر سپاه ساساني (نقدي بر ديدگاه هاي كارنتابياس)

اين پژوهش به تحليل (پاسخ) ديدگاههاي مارك-آنتوني كارانتابياس دربارۀ عوامل اصلي شكست سپاه ساساني در برابر هراكليوس به سالهاي 627-628م. متمركز است. تحليل كارانتابياس را مي توان به چهار تصور مشخص نادرست (نظامي) در موضوع با سپاه (ساساني) دسته بندي كرد: نخست، اين ديدگاه كه سپاه متأخر ساساني فاقد ابزار ركاب ، براي سواره نظام بوده است. دو، عدم آگاهي و شناخت لازم ايرانيان از سبك تيراندازي شصتي (رها كردن زه كمان با انگشت شصت؛ معروف به تيراندازي مغولي) با اين ادعا كه كه آنها كارايي بيشتري نسبت به تيراندازي معروف دوانگشتي ساساني داشته اند. سه، ديدگاه تأكيد بر ترس و محافظه كاري پارسيان (ايرانيان) كه به خوديِ خود منجر به امتناع سپاه از پذيرش فناوريهاي جديد نظامي بوده است. چهارم، ديدگاه ادعايي برتري سبك و رزم افزارهاي سواره نظامان استپ/آسياي ميانه و يا سواره نظام هون -ترك در مقابل سبك و رزم افزارهاي ساساني است. اين چهار برداشت نادرست با تكيه و بررسي دقيق محوطه هاي باستان شناختي چون تاقبستان، و آثار برجاي مانده چون ركابه اي ساساني (چون آثار فلزي)، به عنوان منابع اصلي و پژوهشي به پاسخ خواهد آمد. پنجمين موضوعي كه بايد بر آن تأكيد كرد كه البته ايشان نادرست آن را متوجه شده اند: كه بهره گيري سپاه ساساني از ساختار چهار سپاهبد (چهار كوست، تقسيم كشور به چهار منطقۀ نظامي) موجب ناكارآمدي ارتش (ساساني) شده بود؛ هراكليوس با شناسايي اين ضعف و بهره برداري از آن، توانست به موفقيت هايي در برابر سپاه ساساني دست يابد. درواقع، ناكارآمدي ساختار نظامي چهار سپهبد، آنهم در يك جنگ طولاني، نقش به سزايي در شكست خسرو دوم داشت. ارتش هاي ساساني و به ويژه اسواران به طور حرفه اي آموزش چگونگي پيروزي بر دشمن در ميدان هاي نبرد و گشايش سرزمين هاي دشمنان را ديده بودند؛ از همه مهمتر، سپاه ساساني براساس ابتكار عمل، قدرت رزمي بالا تعريف شده بود كه اين موضوع ناشي از بهره گيري از سرداران نخبه، گروههاي آموزش ديدۀ بسيار حرفه اي چون: اسواران و بخش پياده نظام معروف به ديالمه بود.