تحليلي بر چالش‌هاي توسعه محلي مبتني بر بازآفريني اقتصاد پايدار شهري مطالعه موردي: شهر تهران

توسعه محلي، از جمله الگوهاي جديد توسعه است كه بعد از دهه 1980 بر توانمندسازي جامعه محلي براي ساماندهي امور به دست خودشان تأكيد دارد. در اين زمينه، الگوي بازآفريني با رويكرد اقتصاد پايدار مي‌تواند بديل مناسبي براي توسعه مجدد محله‌هاي ناكارآمد باشد. بااين‌حال به‌كارگيري اين رويكرد در شهر تهران، تاكنون عملي نشده و چالش‌هاي عديده‌اي در اين زمينه وجود دارد كه در مطالعه حاضر به آن‌ها پرداخته‌شده است. روش تحقيق اين مطالعه، از نوع آميخته است. داده‌هاي پژوهش با استفاده از مصاحبه با خبرگان و پيمايش از محله‌هاي هدف گردآوري شد. جامعه موردمطالعه شامل 31 نفر از خبرگان آشنا به موضوع تحقيق در شهر تهران و 473 نفر از ساكنان محله‌هاي هدف بود. تجزيه‌وتحليل داده‌ها در بخش كيفي با روش «تحليل محتواي كيفي» و در بخش كمّي با روش «مدل‌سازي معادلات ساختاري» انجام گرديد. بر اساس نتايج مدل آسيب‌شناسي كيفي، چالش‌هاي توسعه محلي مبتني بر رويكرد اقتصاد پايدار شهري در قالب 36 مفهوم، 35 مقوله فرعي و 4 مقوله اصلي قابل دسته‌بندي است. نتايج مدل كمّي نيز نشان داد كه متغير «اعتماد به نهادهاي مديريت شهري»، يك متغير ميانجي‌گر مهم است كه باعث تقويت مشاركت ساكنان جهت همراهي با نهادهاي مديريت شهري در ساماندهي محله‌ها مي‌گردد. درنهايت چنين نتيجه‌گيري شد كه الزامات توسعه محلي با رويكرد اقتصاد پايدار شهري در سه محور زير قابل‌پيگيري است: 1- تقويت نقش و عملكرد عاملين توسعه در سطح نهادي (دولت و نهادهاي وابسته به آن)؛ 2- تقويت نقش و عملكرد عاملين توسعه در سطح محلي (اعضاي جامعه محلي و ساكنان محله‌هاي شهري)؛ 3- بومي‌سازي رويكردهاي بازآفريني اقتصاد پايدار شهري منطبق با شرايط محله‌هاي شهر تهران.