كاركرد مقبول عقل با وجود امام از منظر علاّمه مجلسي

تأكيد ويژۀ تشيع بر امامت در كنار منزلت والايي كه عقل در منابع اجتهادي شيعه و كسب معرفت ديني تشيع داراست، ذهن هر پژوهشگر شيعه‌شناسي را به سمت اين پرسش سوق مي‌دهد كه امام ‌محوري با عقل‌محوري چه نسبتي دارد؟ و چه نسبتي ميان اين دو منبع و مرجع معرفتي وجود دارد؟ در پاسخ به اين پرسش و مناسبات ميان امام و عقل، دست‌كم سه ديدگاه كلّي طرح‌شدني است: تعطيلي و تسليم عقل در برابر امام، نقش حداقلي براي امام يا عقل‌گرايي حداكثري و مرجعيت عقل و نيازمندي‌اش به امام روش پژوهشي اين تحقيق توصيفي - تحليلي و روش گردآوري داده‌هاي تحقيق و ابزار گردآوري آن كتابخانه‌اي است. تعطيلي عقل و تسليم در برابر امام ديدگاه محدثاني مانند علامه مجلسي است كه محور اساسي اين پژوهش قرار گرفته است. علامه مجلسي اگرچه از استدلال و عقل در فهم روايات استفاده كرده است و عقل را ابزاري براي فهم و استنباط و ... مي‌پذيرد و از آن به «تعقّل الامور الدينيه» تعبير مي‌كند، در اصول دين عقل را بر‌نمي‌تابد و آن را منبع معرفتي دين نمي‌داند. ايشان با استناد و بررسي برخي روايات ثابت مي‌كند نمي‌توان در اصول دين بر دلايل عقلي تكيه كرد