بهينه‌سازي شرايط توليد آنزيم فسفوليپاز در محيط ‌كشت غوطه‌وري توسط سويه Trichoderma atroviride sp. ZB-ZH292

فسفوليپازها گروه مهمي از آنزيم ها با كاربردهاي گسترده در صنايع مختلف هستند. در اين پژوهش بهينه سازي دو مرحله اي شامل استفاده از طرح غربالگري پلاكت- برمن و سپس بهينه سازي سطح پاسخ با هدف افزايش توليد فسفوليپاز سويه منتخب جهش يافته Trichoderma atroviride sp.ZB-ZH292 انجام شد. در مرحله اول جهت غربالگري و انتخاب مهمترين فاكتورها بر ميزان توده زيستي و فعاليت فسفوليپاز، از طرح پلاكت -  برمن با هفت متغير دما، زمان، ميزان فسفوليپيد سويا (به عنوان منبع كربني)، ميزان پپتون (به عنوان منبع نيتروژني)، نسبت مساوي از منو و دي پتاسيم هيدروژن فسفات (به عنوان منبع فسفر)، درصد تلقيح و سن تلقيح، در دو سطح استفاده گرديد. بر اساس نتايج حاصل از غربالگري متغيرهاي زمان گرمخانه گذاري (0/01 P) ، دما گرمخانه گذاري (0/01 P) و فسفوليپيد سويا (0/05 P) به عنوان منبع كربني اثر معني داري بر ميزان فعاليت آنزيمي داشتند و در نتيجه جهت اجراي بهينه سازي نهايي به عنوان متغيرهاي مستقل در طرح مركب مركزي به روش آماري سطح پاسخ وارد شدند. بر اين اساس طي 20 آزمايش طـراحي شده، اثر سه متغـير دماي گرمخانه گذاري (°C 30-20)، زمان گرمخانه گـذاري (5-3 روز) و فسـفوليپيد سويا (% 9-3) بر ميزان فعاليت آنزيم مورد بررسي قرار گرفت. بر اساس نتايج آناليز واريانس (ANOVA) ميزان %4/32 فسفوليپيد، دما °C  29/73و زمان 101/76 ساعت گرمخانه گذاري به عنوان شرايط بهينه در توليد فسفوليپاز پيش بيني شدند. در اين شرايط، ميزان فعاليت فسفوليپاز (U/ml) 3/57 تعيين گـرديد كه با نتيجه پيش بيني شده توسط مدل  U/ml) 3/56) مطابقت داشت.