مدل‌سازي توليد زيست‌توده ميكروبي توسط لاكتوباسيلوس فرمنتوم 17-4 جدا شده از ترخينه در بستر لجن لبني به‌وسيله روش سطح پاسخ (RSM)

لجن لبني يكي از ضايعات اصلي و ارزان‌قيمت صنايع لبني است كه حاوي مواد مغذي لازم براي رشد باكتري‌هاي اسيدلاكتيك (LAB) به‌منظور توليد متابوليت‌هاي ميكروبي است كه براي استفاده كارآمد از آن، بهينه‌سازي شرايط تخمير حياتي است. به‌منظور بهينه‌سازي توليد  زيست‌توده خشك، سه متغير مستقل غلظت لجن لبني (5، 12.5 و 20 درصد)، pH (6، 7 و8) و نرخ تلقيح باكتري لاكتوباسيلوس فرمنتوم سويه 4-17 (1، 3 و 5 درصد) استفاده شد. قبل از عمل تخمير، رشد سلولي و مورفولوژي اين باكتري به‌منظور تعيين عملكرد ميزان رشد و تأييد حضور باكتري در اين بستر مورد بررسي قرار گرفت. متغيرهاي مستقل با استفاده از روش سطح پاسخ (RSM) با طرح مركب مركزي (CCD) به‌منظور به حداكثر رساندن توليد زيست‌توده خشك توسط اين باكتري بهينه شدند. نتايج بهينه‌سازي نشان داد كه حداكثر ميزان توليد زيست‌توده خشك مربوط به تيمار بهينه شامل 20درصد غلظت لجن لبني، نرخ تلقيح 1درصد و pH 8 بود. همچنين باتوجه‌به نتايج، بستر لجن لبني براي تخمير اين باكتري مناسب است. در نتيجه، اثر غلظت بستر لجن لبني و pH بر ميزان توليد زيست‌توده خشك توسط اين باكتري بسيار معني‌دار بود.